TRENDEFRARPadişahlar Atlası · 12 / 39 · padişah

I. Süleyman portresi

Döneminde yapılmış portre — Tiziano çevresi · 1530'lar

I. Süleyman

Kanuni

Paylaş: WhatsApp · X

Doğum 1494 · Ölüm 1566 · Saltanat 1520–1566 (46 yıl) · Tahta çıkış 1520, 26 yaşında · Saltanatın sonu: Seferde öldü · Başkent: İstanbul

Tuğrası
I. Süleyman tuğrası

Kırk altı yıllık saltanatıyla en uzun süre hüküm süren padişah. Devleti askerî, hukuki ve kültürel zirvesine taşıdı; ama Şehzade Mustafa ve Bayezid'in öldürülmesi hanedan içi şiddetin en ağır örneğidir.

Haritada I. Süleyman dönemini aç

▶ Bu padişahın 1 dakikalık videosu: YouTube · Instagram · TikTok

İlginç bilgi

Kırk altı yıllık hükümdarlığıyla tahtta en uzun kalan Osmanlı padişahıdır ve saltanatı sefer sırasında, savaş meydanında ölümüyle sona erdi. “Muhibbi” mahlasıyla şiirler yazdı; “Muhib” ve “Meftuni” mahlaslarını da kullandı.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “SÜLEYMAN I” maddesi

Hayatı

Trabzon'dan Manisa'ya

Süleyman 6 Kasım 1494'te Trabzon'da doğdu (bazı kaynaklar farklı tarih verir). Babası o sırada Trabzon sancak beyi olan Yavuz Sultan Selim, annesi Hafsa Sultan'dır; TDV maddesi annesinin Kırım hanının ya da Dulkadıroğullarının kızı olduğu yolundaki bilgilerin doğru olmadığını belirtir. Gençliğinde Ömer Efendi'nin oğlu Yahya (Beşiktaşlı Yahya Efendi) ile birlikte bir Rum ustadan kuyumculuk öğrendi.

1509'da Kefe sancağına gönderildi. Babası tahta çıkınca kardeşlerle yapılan taht mücadelesi sırasında başkenti korumakla görevlendirildi; ardından tek taht varisi olarak Nisan 1513'te Manisa'ya sancak beyi oldu. Yanında annesi, hocası Hayreddin, lalası Kasım ve sonradan veziriazam yapacağı yakın arkadaşı İbrahim vardı; ilk oğlu Mustafa'nın annesi Mahidevran da bu listede geçer. Ömrü boyunca bağlı kalacağı eşi Hürrem Sultan'ı da Manisa'daki son yıllarında tanımış olmalıdır.

Belgrad, Rodos ve Mohaç

Babasının ölüm haberini alınca Manisa'dan yola çıktı ve 30 Eylül 1520'de İstanbul'da tahta oturdu. Batıda iki hedef seçti: Orta Avrupa'nın kilidi Belgrad ve Akdeniz hâkimiyeti için kritik Rodos. Belgrad, büyük dedesi Fatih'in alamadığı kaleydi; Süleyman onu 1521'de aldı. Rodos'u kuşattı; kanlı çarpışmalardan sonra şövalyeler 20 Aralık 1522'de teslim oldu ve Süleyman, şövalyelerin başı Villiers de l'Isle-Adam'ı kabul edip adayı terk etmelerine izin verdi.

Ardından Macaristan'a yöneldi. 29 Ağustos 1526'da Mohaç ovasındaki meydan savaşı kısa sürdü; Macar kralı II. Lajos savaşta öldü ve bu yenilgi Macar Krallığı'nın sonunu getirdi. Süleyman Macaristan'ı Erdel voyvodası Szapolyai'ye bıraktı; Habsburg Ferdinand da Macar tahtını isteyince 1529'da yeniden sefere çıktı ve Viyana önlerine kadar geldi. TDV maddesine göre bu seferde önceliği Budin'i kurtarmak ve Szapolyai'yi desteklemekti; doğrudan Viyana'yı alıp Habsburgları dize getirmeyi hedeflediği görüşü tam doğru değildir. Ferdinand'ın 1541'de Budin'i kuşatması üzerine Süleyman yeniden sefere çıktı ve 2 Eylül 1541'de Budin'e girdi; şehir artık doğrudan bir Osmanlı beylerbeyilik merkeziydi.

Bu iki büyük seferin arasında ve ardından Orta Avrupa'daki baskıyı sürdürdü. 1532'de Osmanlı kaynaklarında “Alaman seferi” diye anılan harekâtla yeniden Macaristan'a girdi, Güns (Köszeg) kalesini alıp Gratz yönüne ilerledi; TDV maddesine göre bu sefer Viyana'yı doğrudan almaktan çok imparator V. Karl'a gözdağı vermeyi amaçlıyordu. 1538'de Boğdan seferine çıktı, başşehir Suceava'ya girdi; isyancı voyvoda Petru Rareş kaçtı ve Karadeniz hâkimiyeti için önemli kıyı şeridi Osmanlı denetimine geçti. Budin'den sonra 1543'te Valpo, Peçuy ve Şikloş'u, 10 Ağustos'ta Estergon'u, ardından Tata ve İstolni Belgrad'ı aldı. 1552'de vezir Ahmed Paşa'nın Tımışvar'ı (Temeşvar) ele geçirmesiyle Osmanlı sınırı Erdel'e dayandı. Bu siyasetin arka planında Habsburglara karşı Fransa ile kurulan yakınlık vardı: 1525'te V. Karl'a esir düşen Fransa Kralı I. François'nın annesi Süleyman'dan yardım istemiş, sonraki yıllarda Barbaros Fransız donanmasıyla birlikte Nice kalesini kuşatmış, 1553'te Osmanlı-Fransız donanması Korsika'ya çıkarma yapmıştı.

Doğu, denizler ve İbrahim Paşa

Yakın arkadaşı İbrahim Paşa'yı, teamüllere aykırı bir hızla veziriazamlığa getirdi. 1534'te başlayan Irakeyn seferinde İbrahim Paşa Tebriz'e girdi, Süleyman da Bağdat'ı aldı; sefer bir buçuk yıl sürdü ve Safevilerin kolayca bertaraf edilemeyeceğini gösterdi. Dönüşten sonra Süleyman, aile içi çekişmelerin de etkisiyle İbrahim Paşa'yı 14-15 Mart 1536 gecesi sarayda ansızın idam ettirdi; TDV maddesi bu olayın padişahın ruh dünyasında derin bir değişime yol açmış olabileceğini belirtir.

Akdeniz'de Habsburg donanmasına karşı Barbaros Hayreddin'i Osmanlı donanmasının başına getirdi. Barbaros 28 Eylül 1538'de Preveze'de ezelî rakibi Andrea Doria'yı yendi. 1538'de Hadım Süleyman Paşa'yı, Portekizlilerin Hint sularındaki faaliyetlerine karşı Süveyş'teki donanmayla Hindistan'a gönderdi; yardım isteyen küçük Müslüman sultanlıklar bu seferin gerekçesiydi. 1551'de Trablusgarp alındı, 1560'ta Cerbe adasının fethi İstanbul'da sevinçle karşılandı. Doğuda Şah Tahmasb'ın kardeşi Elkas Mirza'nın Osmanlılara sığınması onu yeniden İran seferine yöneltti; 1554'teki seferde Revan ve Nahcıvan çevresini tahrip ettirdi. Safevilerle uzun savaşlar, 1 Haziran 1555'teki Amasya Antlaşması ile barışa bağlandı.

Şehzadeler faciası

Saltanatının ikinci yarısını oğulları arasındaki rekabet karartı. 1553'te İran seferine çıkan Süleyman, yolda sürekli Şehzade Mustafa aleyhine haberler aldı; Ekim 1553'te Konya Ereğlisi'nde babasının huzuruna çıkmak için otağa giren Mustafa orada boğduruldu. Nisan 1558'de çok sevdiği eşi Hürrem Sultan öldü; bu, Şehzade Bayezid için en güçlü koruyucusunu kaybetmek demekti.

Bayezid ile Selim arasındaki gerginlik savaşa döndü: 30 Mayıs 1559'da Konya ovasında yenilen Bayezid önce Amasya'ya, sonra oğullarıyla birlikte Safevi İran'ına kaçtı. Uzun görüşmelerden sonra Şah Tahmasb onu Osmanlı elçilerine teslim etti ve Bayezid oğullarıyla birlikte öldürüldü. Tahtın yolu Selim'e kaldı.

Son seferi ve kişiliği

Yaşlı padişah ağır nikris (gut) ağrıları çekiyordu. 1565'teki Malta bozgunundan sonra, kızı Mihrimah Sultan'ın ve veziriazam Sokullu Mehmed Paşa'nın da etkisiyle herkesi şaşırtan bir kararla son kez sefere çıktı. Sigetvar kuşatması sürerken 6-7 Eylül 1566 gecesi otağında öldü ve kalenin alındığını göremedi. Ölümü ustalıkla gizlendi; II. Selim Belgrad'a gelince resmen duyuruldu. Cenaze namazını Şeyhülislam Ebüssuud Efendi kıldırdı ve Süleymaniye Camii'nin yanındaki türbesine gömüldü.

“Muhibbi” mahlasıyla şiirler yazdı ve bir divan bıraktı. Döneminde bürokrasi klasik biçimini aldı, kanunlar bütün ülkede yaygınlaştırıldı ve kanun derlemelerinde örfî uygulamalar şer'î temelle açıklanmaya başlandı. Mimar Sinan'a pek çok cami ve külliye yaptırdı: medresesiyle eğitim düzenini de yenileyen Süleymaniye Külliyesi bunların başında gelir. Oğulları Mehmed ve Cihangir için camiler, Hürrem Sultan adına Haseki Külliyesi, İstanbul'a su getiren Kırkçeşme su yolları ve Büyükçekmece Köprüsü de onun eserleridir; babası adına başlatılan Sultan Selim Camii'ni de tamamladı. Bağdat'ta İmam-ı Azam Türbesi'ni ve yanındaki cami ile imareti yaptırdı. Bugün en çok “Kanuni” unvanıyla tanınır; TDV maddesine göre bu sıfat ilk kez XVIII. yüzyılda Dimitrie Cantemir'in Osmanlı tarihinde geçmiş, XIX. yüzyılda yaygınlaşmıştır. Kırk altı yıllık saltanatıyla en uzun süre hüküm süren Osmanlı padişahıdır; atlasın hesabına göre döneminde kazanılan topraklar da bütün padişahlar arasında en büyüğüdür.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Süleyman I” (Feridun M. Emecen); Lokman'ın Hünernamesi, Celalzade Mustafa, Feridun Bey'in Nüzhetü'l-esrar'ı, sefer ruznameleri ve Venedik elçi raporları bu maddenin başlıca kaynaklarıdır.

O sırada dünyada

Çağdaş hükümdarlar

  • V. KarlKutsal Roma-Germen İmparatoru, İspanya Kralı · 1519–1556Habsburg hanedanının en geniş topraklara hükmeden üyesi
  • I. FrançoisFransa Kralı · 1515–1547Valois hanedanından, Rönesans sanatının büyük hamisi
  • VIII. Henryİngiltere Kralı · 1509–1547Roma'dan ayrılıp İngiltere Kilisesi'nin başı oldu
  • I. TahmasbSafevi Şahı · 1524–1576Başkenti Tebriz'den Kazvin'e taşıdı, halı dokumacılığını destekledi
  • BabürBabür İmparatorluğu'nun kurucusu · 1526–1530Panipat zaferiyle Hindistan'da Babür hanedanını kurdu
  • IV. Ivan (Korkunç)Moskova Büyük Knezi, 1547'den Rus Çarı · 1533–1584Çar unvanını taşıyan ilk Rus hükümdarı
  • Jiajing İmparatoruMing Çin İmparatoru · 1521–1567Uzun saltanatında devlet işlerini büyük ölçüde ihmal etti

Dünyada neler oluyordu?

  1. 1521
    Hernán Cortés ve yerli müttefikleri Aztek başkenti Tenochtitlan'ı kuşatıp ele geçirdi; Aztek Devleti sona erdi.
  2. 1522
    Macellan'ın başlattığı seferden kalan Victoria gemisi Elcano komutasında İspanya'ya döndü; dünyanın çevresi ilk kez dolaşıldı.
  3. 1534
    Üstünlük Yasası, VIII. Henry'yi İngiltere Kilisesi'nin en yüksek başı olarak tanıdı.
  4. 1543
    Kopernik'in Güneş merkezli evren modelini ortaya koyan De revolutionibus adlı eseri yayımlandı.
  5. 1545
    Papa III. Paulus'un topladığı Trento Konsili, Protestan Reformu'na Katolik yanıtı belirlemek üzere açıldı.
  6. 1555
    Augsburg Barışı, Alman topraklarında Lutherci ve Katoliklerin bir arada yaşamasına kalıcı yasal zemin sağladı.

Kaynaklar: britannica.com [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] · arxiv.org [1]

Ailesi

BabasıI. Selim
AnnesiAyşe Hafsa Sultan
EşleriMahidevran Sultan, Hürrem Sultan (Roxelana)
ÇocuklarıŞehzade Mustafa, Şehzade Mehmed, Mihrimah Sultan, Şehzade Abdullah, II. Selim, Şehzade Bayezid, Şehzade Cihangir

Önemli işleri

Antlaşmalar

Sadrazamları (veziriazamlar)

AdGöreve gelişAyrılışSüre
Piri Mehmed Paşa25 Ocak 151827 Haziran 15235 yıl, 153 gün
Pargalı İbrahim Paşa27 Haziran 152315 Mart 153612 yıl, 262 gün
Ayas Paşa15 Mart 153613 Temmuz 15393 yıl, 120 gün
Lutfi Paşa13 Temmuz 1539Mayıs 1541?1-2 yıl
Hadım Süleyman PaşaMayıs 1541?28 Kasım 15443-4 yıl
Rüstem Paşa2 Aralık 15446 Ekim 15538 yıl, 308 gün
Kara Ahmed Paşa6 Ekim 155329 Eylül 15551 yıl, 358 gün
Rüstem Paşa (2. kez)29 Eylül 155512 Temmuz 15615 yıl, 286 gün
Semiz Ali Paşa12 Temmuz 156129 Haziran 15653 yıl, 352 gün
Sokullu Mehmed Paşa29 Haziran 156512 Ekim 157914 yıl, 105 gün

Savaşları ve antlaşmaları

YılOlaySonuç / taraflar
1520İsyan: Canbirdi Gazali İsyanıMastaba'da yenildi ve kaçarken öldürüldü; Şam yeniden Osmanlı denetimine girdi
1521Kuşatma: Belgrad'ın fethiBelgrad fethedildi; Macaristan'ın yolu açıldı
1522Kuşatma: Rodos KuşatmasıRodos şövalyeleri teslim oldu ve adayı terk etti; Rodos Osmanlılara geçti
1524İsyan: Hain Ahmed Paşa İsyanıBastırıldı; Ahmed Paşa yakalanıp öldürüldü. Düzeni sağlamak için Veziriazam İbrahim Paşa Mısır'a gönderildi (Ekim 1524)
1526Savaş: MohaçKesin Osmanlı zaferi; Kral II. Lajos öldü, Budin direnişsiz alındı
1527İsyan: Kalender Şah İsyanıAnadolu Beylerbeyi Behram Paşa'yı iki kez yendi (Cincife, 8 Haziran 1527); Veziriazam İbrahim Paşa, Türkmen beylerini yanına çekerek Kalender'i Başsaz …
1529Kuşatma: I. Viyana KuşatmasıKuşatma kaldırıldı; Budin geri alınıp Szapolyai'ye verildi
1530Kuşatma: Penyon kalesinin alınışı (Cezayir)İspanyol kalesi alındı; Cezayir'in korunaklı limanı kuruldu
1532Sefer: Alman seferi ve Güns kuşatmasıGüns alındı; V. Karl meydan savaşına çıkmadı, ordu geri döndü
1533Antlaşma: İstanbul AntlaşmasıOsmanlı İmparatorluğu, Avusturya Arşidüklüğü
1534Sefer: Bağdat'ın fethiBağdat savaşsız alındı; Tebriz elde tutulamadı
1534Kuşatma: Tunus'un alınışı ve kaybı (1534–1535)Şehir alındı, ertesi yıl V. Karl'ın seferiyle kaybedildi
1536Antlaşma: Fransa ile ticaret ahidnamesi
1537Kuşatma: Korfu kuşatması (1537)Ada ele geçirildi ama kale alınamadı; kuşatma kaldırıldı
1538Deniz savaşı: PrevezeKesin Osmanlı zaferi; Haçlı donanması çekildi, Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğü kuruldu
1538Kuşatma: Diu KuşatmasıKuşatma kaldırıldı; Diu Portekizlilerde kaldı
1539Kuşatma: Nova'nın (Castelnuovo) geri alınışıŞehir İspanyollardan geri alındı
1541Savaş: V. Karl'ın Cezayir seferi (1541)İspanyol seferi fırtına ve savunma karşısında hezimetle sonuçlandı
1541Sefer: Budin'in ilhakı (1541)Budin eyaleti kuruldu; Orta Macaristan doğrudan Osmanlı idaresine girdi
1543Kuşatma: Nice kuşatması (1543)Şehir alındı, kale alınamadı; donanma kışı Toulon'da geçirdi
1551Kuşatma: Trablus'un fethiŞehir Osmanlılara geçti; Trablusgarp eyaleti kuruldu
1552Kuşatma: Temeşvar'ın fethiTımışvar fethedildi ve Osmanlı topraklarına katıldı
1552Kuşatma: Eğri kuşatması (1552)Kuşatma kaldırıldı; Osmanlı kuvvetleri geri çekildi
1553Sefer: Nahçıvan seferi (1553–1554)Revan ve Nahçıvan çevresi tahrip edildi; Safeviler barış istedi (Amasya, 1555)
1554Deniz savaşı: Hürmüz Deniz Muharebesiİlk çarpışmada Portekiz filosu çekildi; ikinci çarpışma Maskat açıklarında yaşandı
1555Antlaşma: Amasya AntlaşmasıOsmanlı İmparatorluğu, Safevi Devleti
1559İsyan: Şehzade Bayezid İsyanıKonya önünde Şehzade Selim'e yenildi (30 Mayıs 1559); İran'a sığındı, 1562'de Osmanlı elçilerine teslim edilip Kazvin'de oğullarıyla birlikte öldürüldü
1560Deniz savaşı: CerbeKesin Osmanlı zaferi; Haçlı donanması dağıtıldı, Cerbe Kalesi alındı
1565Kuşatma: Malta KuşatmasıKuşatma başarısız oldu ve kaldırıldı; Turgut Paşa öldü
1566Kuşatma: Zigetvar KuşatmasıKale alındı; Kanuni kuşatma sırasında öldü

Ayrıntılı bilgi kutuları sitedeki “Savaşlar ve Antlaşmalar” sekmesindedir; kaynak TDV İslâm Ansiklopedisi.

Ölümü

1566'da Zigetvar Kuşatması sırasında çadırında doğal sebeplerle öldü. Ordu dağılmasın diye ölümü Sokullu Mehmed Paşa tarafından günlerce saklandı.

Toprak değişimi

YılBölgeOlayKaynak
1521+ Belgrad–BöğürdelenBelgrad'ın fethi (1521) ve BöğürdelenTDV İA, “BELGRAD”
1522+ Rodos ve On İki AdaRodos Kuşatması (1522) — Sen Jan şövalyeleri adadan çıkarıldıTDV İA, “SÜLEYMAN I”
1526+ Doğu Slavonya ve Sirem (Ösek–Vukovar)Mohaç Muharebesi (1526) sonrası Ösek ve SiremTDV İA, “SLAVONYA”
1527+ Lika–KrbavaObrovac'ın alınışı ve Lika–Krbava'yı kapsayan sancağın kuruluşu (1527)TDV İA, “KIRKA”
1534+ Bağdat–BasraIrakeyn Seferi (1534–1535) — Bağdat'ın fethiTDV İA, “SÜLEYMAN I”
1537+ Pojega (Orta Slavonya)Pojega'nın Semendire sancak beyi Mehmed Bey tarafından fethi (1537)TDV İA, “POJEGA”
1537+ Kars–Ardahan–ArtvinKars kesin olarak Osmanlı topraklarına katıldı (1537); 1565 sınır düzenlemesiyle İran'a bırakıldıTDV İA, “KARS”
1538+ Yemen–AsirYemen Seferi (1538) ve Aden'in alınışıTDV İA, “YEMEN”; Ágoston – Masters, Encyclopedia of the Ottoman Empire, s. 428; Iorga, Geschichte des osmanischen Reiches, II, 365
1538+ Özi (Yedisan)Karaboğdan seferi (1538) — Özi (Cankirman) kalesinin alınışıTDV İA, “ÖZÜ”; Ágoston – Masters, Encyclopedia of the Ottoman Empire, s. 491
1541+ Budin (Orta Macaristan)Mohaç Muharebesi (1526) ve Budin'in ilhakı (1541)TDV İA, “SÜLEYMAN I”
1549+ Batı Gürcistan (Megrel–İmeret)Batı Gürcistan seferleri (1549–1550)TDV İA, “GÜRCİSTAN”
1550+ Lahsa (Doğu Arabistan–Katar)Lahsa eyaletinin kurulması (1550'ler), Basra'dan Katif'e inilmesiTDV İA, “LAHS” (bir yıl farkla: TDV: 1547'de Basra'ya bağlandı, 1553'ten sonra beylerbeyilik)
1551+ Bingazi–BarkaTrablusgarp seferiyle Barka'nın Osmanlı hâkimiyetine girişi (1551)TDV İA, “BİNGAZİ”
1551+ TrablusgarpTurgut Reis'in Trablus'u fethi (1551)TDV İA, “SÜLEYMAN I”
1551+ FizanTrablus sonrası Fizan'ın tabiiyetiTDV İA, “TRABLUSGARP”
1552+ Batı Slavonya (Virovitika–Çazma)Virovitika ve Çazma'nın alınışı (1552) — Slavonya'nın fethi tamamlandıTDV İA, “SLAVONYA”
1552+ Banat (Temeşvar)Temeşvar Seferi (1552)TDV İA, “MACARİSTAN”
1555+ Habeş–Sevakin (Kızıldeniz kıyısı)Habeş eyaletinin kurulması (1555), Sevakin ve MasavvaTDV İA, “HABEŞ EYALETİ”
1565− Kars–Ardahan–ArtvinKars kesin olarak Osmanlı topraklarına katıldı (1537); 1565 sınır düzenlemesiyle İran'a bırakıldıTDV İA, “KARS”
1566+ SakızPiyale Paşa'nın Sakız'ı Cenevizlilerden alışı (1566)TDV İA, “SAKIZ ADASI”

Bu dönemde el değiştiren topraklar ve onları getiren savaş ya da antlaşmalar haritada görülebilir: I. Süleyman dönemi haritası.

Atıf: Padişahlar Atlası, “I. Süleyman (Kanuni) Dönemi: Harita, Savaşlar ve Fetihler (1520–1566)”, https://padisahlaratlasi.com/padisah/i-suleyman/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları

Bu sayfadaki terimler: Şehzade · Eyalet · Sancak

Bu dönemin sadrazamları: Piri Mehmed Paşa · Pargalı İbrahim Paşa · Lutfi Paşa · Rüstem Paşa · Semiz Ali Paşa · Sokullu Mehmed Paşa

Bu dönemin eserleri: Küçükçekmece Köprüsü · Kilitbahir Kalesi · Topkapı Sarayı · Kurşunlu Külliyesi (Eskişehir) · Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii · Karagöz Bey Camii · Sinan Paşa Camii (İstanbul) · Gazi Kasım Paşa Camii · Süleymaniye Camii (Rodos) · Bosnalı Mehmed Paşa Camii · Hüsreviye Camii · Selimiye Camii (Konya) · tümü (50) →

Bu dönemin hanedan kadınları: Hafsa Sultan · Hürrem Sultan · Mihrimah Sultan

Bu dönemin payitahtı: İstanbul

Devlet teşkilatı: Divan-ı Hümayun · Sadaret ve Babıali · Nişancılık ve Kalemiye · Defterdarlık ve Osmanlı Maliyesi · Şeyhülislamlık · İlmiye teşkilatı ve kadılık · Eyalet ve sancak sistemi · Tımar sistemi · Devşirme sistemi · Enderun ve saray teşkilatı · Osmanlı'da vakıf sistemi

Doğru bilinen yanlışlar: Osmanlı en geniş sınırlarına Kanuni döneminde mi ulaştı? · Kırım, Eflak ve Boğdan Osmanlı toprağı mıydı? · Osmanlı ordusu çoğunlukla yeniçerilerden mi oluşurdu?

Bizi takip edin: YouTubeInstagramTikTok