TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Osmanlı Eserleri

Küçükçekmece Köprüsü

Eser · Köprü, İstanbul, XVI. yüzyıl

Tür
Köprü
Yer
İstanbul, Türkiye
Küçükçekmece Köprüsü
Küçükçekmece Köprüsü · Görsel: Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0, CeeGee)

Rumeli yolu üzerindeki köprü

Köprü, İstanbul'u Rumeli'ye bağlayan ana yol üzerinde, Küçükçekmece Gölü'nün Marmara Denizi'yle birleştiği yerdedir. Bu geçitte Roma döneminde büyük ihtimalle ahşap bir köprü vardı; Bizans İmparatoru Iustinianos köprüyü taş bir kemer üzerine oturtmuştu. Fetih yıllarına sağlam ulaşmayan köprüyü Fatih Sultan Mehmed, stratejik önemi nedeniyle 1455 kışında onarttı. Evliya Çelebi köprünün yapımına Kanuni Sultan Süleyman zamanında başlandığını, II. Selim döneminde bitirildiğini yazar. Mimar Sinan'ın yapı listelerinde yer almayan köprünün, ondan önce başmimar olan Acem Ali'nin eseri olabileceği de ileri sürülmüştür.

Arşiv belgelerine göre köprü 1498–99, 1735–36 ve 1861–62'de de tamir gördü. Osmanlı döneminde Rumeli'ye gidiş ve dönüşlerin denetlendiği bir bostancı karakolu oldu; Batı kaynaklarında Büyükçekmece Köprüsü'yle karşılaştırılarak Ponte Piccolo (Küçük Köprü) diye anıldı. 210 metre uzunluğunda ve 7,60 metre genişliğindeki köprünün en geniş orta kemer açıklığı 10 metredir. Birinci Dünya Savaşı sırasında genişletilip eğimi düzlenen köprü, bugün özgün mimari özelliklerini büyük ölçüde kaybetmiştir.

Bizans döneminde köprü

Bizans devrinde başkenti batıya bağlayan ünlü Via Egnatia yolu bu köprünün üzerinden geçiyordu. Aynı yerde göl manzarasına hakim bir tepede, imparatorluğun büyük bir sayfiye sarayı ve ona bağlı yapıların bulunduğu Regium (Region) adlı yerleşim yer alıyordu. Dönemin tarihçisi Prokopios, karınca anlamında Myrmeks denilen bu dar toprak parçasından eskiden ahşap bir köprüyle geçildiğini, ağaç çürüyünce geçişin tehlikeli hale geldiğini ve İmparator Iustinianos'un köprüyü taştan geniş bir kemer üzerine oturtarak bu tehlikeyi giderdiğini anlatır. 813'te Bulgar hükümdarı Krum'un ordusu köprüyü tahrip etmiş, İmparator I. Basileios (867-886) onu tamir ettirmiştir. Haçlı seferleri sırasında da zarar görmüştür.

Seyyahların gözüyle

1433'te buradan geçen Bertrandon de la Broquière köprüden ve iki başındaki yıkık iki kuleden söz eder. 1675'te köprüyü gören J. Covel, 312 adım (yaklaşık 230 metre) uzunluğundaki taş yapının yanlarında ince ahşap korkuluklar bulunduğunu yazar. Köprünün bilinen en eski görsel tasviri, 1840'ta Paris'te yayımlanan M. J. M. Jouannin ve Jules van Gaver'in Turquie adlı kitabında yer alır.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “KÜÇÜKÇEKMECE KÖPRÜSÜ” (Enis Karakaya)

İlgili padişahlar

Atıf: Padişahlar Atlası, “Küçükçekmece Köprüsü · Osmanlı Eserleri”, https://padisahlaratlasi.com/eserler/kucukcekmece-koprusu/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları