TRENDEPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
İsyan · 1559
Şehzade Mustafa'nın öldürülmesinden (1553) sonra Kanûnî'nin oğulları Selim ile Bayezid arasında taht kavgası başladı. Babasının onu Kütahya'dan Amasya'ya göndermesini hakaret sayan Bayezid, “yevmlü” denen ücretli askerler toplayınca bu durum isyan sayıldı. Bayezid 30.000 kişiyle Konya önlerine geldi; 30 Mayıs 1559'da başlayan iki günlük savaşta Selim'i destekleyen düzenli kuvvetlere yenildi. Affı reddedilince 1559 Ağustosunda İran'a sığındı. Şah Tahmasb onu hapsetti; uzun pazarlıklardan sonra 23 Temmuz 1562'de Kazvin'de Osmanlı elçilerine teslim edildi ve dört oğluyla birlikte boğduruldu.
| Tarih | 1559 – 23 Temmuz 1562 |
|---|---|
| Yer | Amasya, Konya; ardından İran (Kazvin) |
| Sonuç | Konya önünde Şehzade Selim'e yenildi (30 Mayıs 1559); İran'a sığındı, 1562'de Osmanlı elçilerine teslim edilip Kazvin'de oğullarıyla birlikte öldürüldü |
| Taraflar | Osmanlı Devleti (I. Süleyman, Şehzade Selim) | Şehzade Bayezid ve “yevmlü” askerleri |
|---|---|---|
| Komutanlar | Şehzade Selim Sokullu Mehmed Paşa | Şehzade Bayezid |
I. Süleyman (1520–1566) döneminde gerçekleşti. I. Süleyman
Haritada I. Süleyman dönemini açAtlasın hesabına göre 1559 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 5.124.000 km² idi; I. Süleyman saltanatının başında 3.034.000 km², sonunda 5.127.000 km² ölçülür.
I. Süleyman (1520–1566) döneminde atlasa göre 20 bölge kazanıldı, 1 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Belgrad–Böğürdelen (1521), Rodos ve On İki Ada (1522), Doğu Slavonya ve Sirem (Ösek–Vukovar) (1526), Lika–Krbava (1527), Bağdat–Basra (1534), Azerbaycan–Şirvan–Revan (1534), Pojega (Orta Slavonya) (1537), Yemen–Asir (1538), ve 12 bölge daha.
Kaybedilen bölgeler: Azerbaycan–Şirvan–Revan (1555).
Kırk altı yıllık saltanatıyla en uzun süre hüküm süren padişah. Devleti askerî, hukukî ve kültürel zirvesine taşıdı; ama Şehzade Mustafa ve Bayezid'in öldürülmesi hanedan içi şiddetin en ağır örneğidir.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Bayezid, Şehzade”; metin atlas için yazılmıştır.