TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
Sefer · 1553
Kanuni'nin üçüncü İran seferi Osmanlı kaynaklarında “Nahcıvan seferi” diye bilinir. TDV'nin Süleyman I maddesine göre padişah 28 Ağustos 1553'te İstanbul'dan ayrıldı; yolda Şehzade Mustafa'yı idam ettirdi, Halep'te oğlu Cihangir'i kaybetti ve kışı orada geçirdikten sonra 9 Nisan 1554'te hareket etti. Kars önlerinde Safevîlere açıkça savaş ilan etti; 13 Temmuz'da Revan'a varıp çevresini tahrip ettirdi, aynı şeyi 28 Temmuz'da boşaltılmış olan Nahçıvan'da tekrarladı. Amaç Şah Tahmasb'ın daha önceki yağma ve tahribatının öcünü almak ve Safevîleri barışa zorlamaktı; bu yüzden bölgede asker bırakılmadı. Çoruh vadisinde ve Kerkük dolaylarında da başarılar kazanıldı. Ordu Amasya'da kışlarken Tahmasb'ın elçisi geldi ve 1555'te Amasya Antlaşması imzalandı.
| Tarih | 28 Ağustos 1553 – Ekim 1554 |
|---|---|
| Yer | Revan ve Nahçıvan |
| Sonuç | Revan ve Nahçıvan çevresi tahrip edildi; Safevîler barış istedi (Amasya, 1555) |
| Taraflar | Osmanlı Devleti | Safevî Devleti |
|---|---|---|
| Komutanlar | I. Süleyman | I. Tahmasb |
I. Süleyman (1520–1566) döneminde gerçekleşti. I. Süleyman
Haritada I. Süleyman dönemini açAtlasın hesabına göre 1553 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 5.067.000 km² idi; I. Süleyman saltanatının başında 3.034.000 km², sonunda 5.127.000 km² ölçülür.
I. Süleyman (1520–1566) döneminde atlasa göre 20 bölge kazanıldı, 1 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Belgrad–Böğürdelen (1521), Rodos ve On İki Ada (1522), Doğu Slavonya ve Sirem (Ösek–Vukovar) (1526), Lika–Krbava (1527), Bağdat–Basra (1534), Pojega (Orta Slavonya) (1537), Kars–Ardahan–Artvin (1537), Yemen–Asir (1538), ve 12 bölge daha.
Kaybedilen bölgeler: Kars–Ardahan–Artvin (1565).
Kırk altı yıllık saltanatıyla en uzun süre hüküm süren padişah. Devleti askerî, hukukî ve kültürel zirvesine taşıdı; ama Şehzade Mustafa ve Bayezid'in öldürülmesi hanedan içi şiddetin en ağır örneğidir.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “NAHCIVAN”; metin atlas için yazılmıştır.
Atıf: Padişahlar Atlası, “Nahçıvan seferi (1553–1554): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/nahcivan-seferi-1553-1554/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler
Bu sayfadaki terimler: Şehzade