TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Osmanlı Eserleri

Süleymaniye Camii (Rodos)

Eser · Cami, Rodos, XVI. yüzyıl

Tür
Cami
Yer
Rodos, Yunanistan
Süleymaniye Camii (Rodos)
Süleymaniye Camii (Rodos) · Görsel: Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0, Dreizung)

Saat Meydanı'ndaki cami

Rodos'un eski şehrinde, Saat Meydanı'ndaki cami, adanın fethinden hemen sonra Kanuni Sultan Süleyman adına yaptırıldı; yerli kaynaklara göre yerinde daha önce Saint Apostoli Kilisesi bulunuyordu. Evliya Çelebi, minare kapısının yanında 1533–34 tarihli bir onarım kitabesi kaydetmiştir. Büyük bir orta kubbe ile yanlarda daha küçük ve alçak kubbelerden oluşan cami, tabhaneli planlı ilk Osmanlı camilerinin geç dönemde yapılmış önemli bir örneğidir. Giriş kapısında 1510–1520 tarihli bir şövalye mezarına ait kabartmalı mermer parçaları kullanılmıştır.

Cami 1808'de büyük, 1850'de kısmi bir onarım gördü. 1856 depremi ve cephanelik patlamasında ağır hasar alınca 1892'de yeniden onarıldı; bu sırada tek şerefeli minaresi iki şerefeli olarak yapıldı. Eğilen ve çatlayan minare 1987'de yıkıldı. Yunanistan Kültür Bakanlığı'nın 1988'de başlattığı restorasyon, yapının tarihi özelliklerine sadık kalınarak 2005'te tamamlandı. Cami bugün ibadete kapalıdır.

Son cemaat yeri ve iç donanım

Kuzey cephesindeki son cemaat yeri iki revaklıdır: sekiz sütuna oturan dıştaki revak çatıyla örtülü, yine sekiz sütunlu içteki revak ise yedi kubbelidir. Kuzey cephesinde bir mihrabiye bulunur; giriş kapısı basık kemerlidir. Kapıda kullanılan şövalye mezarı parçalarının kabartmalarında silahlar, borazanlar, kum saatleri ve çiçekler görülür; melek figürleri ve haç gibi semboller kazınmıştır.

Mihrap ile minber altın yaldızlıdır; ceviz ağacından yapılmış minber işlemelidir, mihrabın nişi istiridye biçimlidir. Sekiz sütuna oturan bir kubbeyle örtülü sekizgen şadırvanın suyu akmamaktadır. Bahçede bazı kırık mezar taşları bulunur.

Onarımlar ve ibadet hayatı

1850 tarihli bir iradeyle caminin kısmi onarımı için gereken 22.230 kuruşun vakıf gelirlerinden karşılanması uygun bulundu. 4 Haziran 1892 tarihli irade ile kararlaştırılan genel onarımda üstün hizmeti görülen Rodos İmaret-i Amire Katibi Ali Rüşdü Efendi 1893'te Mecidi nişanıyla ödüllendirildi. Minare 1925'te bir genel onarım daha geçirdi; 1987'de yıkılmadan önce ileride restorasyonda kullanılmak üzere fotometrik görüntüsü alındı. Yunanistan Kültür Bakanlığı'nın restorasyonu 14.332.000 drahmiye mal olarak 13 Haziran 2005'te tamamlandı.

Bazı kaynaklar, padişahın fermanı üzerine Makbul İbrahim Paşa'nın bu camiyle birlikte kendi adına da bir cami yaptırdığını bildirir; o caminin kitabesi 1540–41 tarihlidir. Restorasyondan önce Süleymaniye, İbrahim Paşa Camii ile birlikte Rodos'ta ibadete açık iki camiden biriydi; cuma ve bayram namazları burada müftü vekilliği yapan kişilerce kıldırılırdı.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “SÜLEYMANİYE CAMİİ” (Neval Konuk)

İlgili padişahlar

Atıf: Padişahlar Atlası, “Süleymaniye Camii (Rodos) · Osmanlı Eserleri”, https://padisahlaratlasi.com/eserler/suleymaniye-camii-rodos/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları