TRENDEPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
İsyan · 1527
Hacı Bektaş ocağı şeyhi olduğu bilinen Kalender'in isyanı 1526 Mohaç seferi sırasında patlak verdi. Malî sıkıntılardan ve yeni düzenlemelerden hoşnut olmayan, Safevî propagandasından etkilenen büyük Türkmen aşiretleri ona katıldı; çevresinde 30.000 kişi toplandığı kaydedilir. Kalender, Anadolu Beylerbeyi Behram Paşa'yı önce Karaçayır'da, sonra Tokat yakınlarında Cincife'de (8 Haziran 1527) yendi; bu savaşta Karaman beylerbeyi ve birçok bey öldü. Vezîriâzam İbrâhim Paşa, tımarları alınmış sipahilere ve Türkmen beylerine eski haklarını geri vererek onları kendi tarafına çekti ve Kalender'i Elbistan yakınlarında Başsaz yaylasında yendi.
| Tarih | 1526 – 1527 |
|---|---|
| Yer | Orta Anadolu (Bozok, Tokat, Elbistan) |
| Sonuç | Anadolu Beylerbeyi Behram Paşa'yı iki kez yendi (Cincife, 8 Haziran 1527); Vezîriâzam İbrâhim Paşa, Türkmen beylerini yanına çekerek Kalender'i Başsaz yaylasında yendi |
| Taraflar | Osmanlı Devleti (I. Süleyman) | Kalender Şah'a bağlı Türkmenler (Çiçekli, Akça Koyunlu, Masadlı, Bozoklu) |
|---|---|---|
| Komutanlar | Makbul İbrâhim Paşa Behram Paşa | Kalender Şah |
I. Süleyman (1520–1566) döneminde gerçekleşti. I. Süleyman
Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:
Atlasın hesabına göre 1527 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 3.056.000 km² idi; I. Süleyman saltanatının başında 3.034.000 km², sonunda 5.127.000 km² ölçülür.
I. Süleyman (1520–1566) döneminde atlasa göre 20 bölge kazanıldı, 1 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Belgrad–Böğürdelen (1521), Rodos ve On İki Ada (1522), Doğu Slavonya ve Sirem (Ösek–Vukovar) (1526), Lika–Krbava (1527), Bağdat–Basra (1534), Azerbaycan–Şirvan–Revan (1534), Pojega (Orta Slavonya) (1537), Yemen–Asir (1538), ve 12 bölge daha.
Kaybedilen bölgeler: Azerbaycan–Şirvan–Revan (1555).
Kırk altı yıllık saltanatıyla en uzun süre hüküm süren padişah. Devleti askerî, hukukî ve kültürel zirvesine taşıdı; ama Şehzade Mustafa ve Bayezid'in öldürülmesi hanedan içi şiddetin en ağır örneğidir.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Kalender Şah”; metin atlas için yazılmıştır.