TR EN DE FR ARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar

Budin'in ilhakı (1541)

Sefer · 1541

Kanuni, Mohaç'tan sonra Budin'i alıp Macar kralı Szapolyai'ye bırakmıştı. TDV'nin Budin maddesine göre Szapolyai 1540'ta bir yaşını doldurmamış bir oğul bırakarak ölünce mücadele yeniden alevlendi; Ferdinand'ın şehri kuşatması Osmanlı kuvvetlerinin Budin üzerine yürümesine yol açtı. Değişen şartlar karşısında Kanuni himaye politikasından vazgeçip Macaristan'ın merkezini kalıcı biçimde bağlamaya karar verdi. Veliahtı ve ileri gelen asilzadeleri surların dışındaki otağına davet ettiği sırada yeniçeriler şehrin stratejik noktalarını tuttu; Budin'e bir beylerbeyi tayin edilerek merkeze bağlı yeni bir eyalet kuruldu (1541). Habsburgların 1542'deki geri alma girişimi başarısız kaldı.

Olay hakkında

Tarih	Ağustos 1541
Yer	Budin (Buda)
Sonuç	Budin eyaleti kuruldu; Orta Macaristan doğrudan Osmanlı idaresine girdi

Taraflar	Osmanlı Devleti	Habsburg Monarşisi
Komutanlar	I. Süleyman	Ferdinand

Atlas'ta bu olay

I. Süleyman (1520–1566) döneminde gerçekleşti. I. Süleyman

Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:

+ Budin (Orta Macaristan) (kazanım, 1541)
+ Erdel ve Partium (kazanım, 1541)

Haritada I. Süleyman dönemini aç

Dönem bağlamı

Atlasın hesabına göre 1541 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 3.633.000 km² idi; I. Süleyman saltanatının başında 3.034.000 km², sonunda 5.127.000 km² ölçülür.

I. Süleyman (1520–1566) döneminde atlasa göre 20 bölge kazanıldı, 1 bölge kaybedildi.

Kazanılan bölgeler: Belgrad–Böğürdelen (1521), Rodos ve On İki Ada (1522), Doğu Slavonya ve Sirem (Ösek–Vukovar) (1526), Lika–Krbava (1527), Bağdat–Basra (1534), Pojega (Orta Slavonya) (1537), Kars–Ardahan–Artvin (1537), Yemen–Asir (1538), ve 12 bölge daha.

Kaybedilen bölgeler: Kars–Ardahan–Artvin (1565).

I. Süleyman hakkında kısaca

Kırk altı yıllık saltanatıyla en uzun süre hüküm süren padişah. Devleti askerî, hukukî ve kültürel zirvesine taşıdı; ama Şehzade Mustafa ve Bayezid'in öldürülmesi hanedan içi şiddetin en ağır örneğidir.

I. Süleyman döneminin diğer savaş ve antlaşmaları

Canbirdi Gazâlî İsyanı (1520)
Belgrad'ın Fethi (1521)
Rodos Kuşatması (1522) (1522)
Hain Ahmed Paşa İsyanı (1524)
Mohaç Muharebesi (1526)
Kalender Şah İsyanı (1527)
I. Viyana Kuşatması (1529)
Penyon kalesinin alınışı (Cezayir) (1530)
Alman seferi ve Güns kuşatması (1532)
İstanbul Antlaşması (1533) (1533)
Irakeyn Seferi (1534)
Tunus'un alınışı ve kaybı (1534–1535) (1534)
Fransa ile ticaret ahidnamesi (1536)
Korfu kuşatması (1537) (1537)
Preveze Deniz Muharebesi (1538)
Diu Kuşatması (1538) (1538)
Nova'nın (Castelnuovo) geri alınışı (1539)
V. Karl'ın Cezayir seferi (1541) (1541)
Nice kuşatması (1543) (1543)
Trablus Kuşatması (1551)
Temeşvar Kuşatması (1552) (1552)
Eğri kuşatması (1552) (1552)
Nahçıvan seferi (1553–1554) (1553)
Hürmüz Deniz Muharebesi (1554)
Amasya Antlaşması (1555)

Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “BUDİN”; metin atlas için yazılmıştır.

Atıf: Padişahlar Atlası, “Budin'in ilhakı (1541): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/budin-in-ilhaki-1541/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler

Bu sayfadaki terimler: Eyalet · Beylerbeyi · Yeniçeri