TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
Savaş · 1829
1828–1829 Osmanlı-Rus savaşında Sadrazam Dârendeli İzzet Mehmed Paşa Varna'daki başarısızlığı yüzünden azledilince, Mora'da Rum isyancılara karşı başarıyla savaşmış olan Reşid Mehmed Paşa sadrazam yapıldı ve acilen Şumnu'ya gelmesi emredildi (28 Ocak 1829). TDV'nin Reşid Mehmed Paşa maddesine göre sadrazam 45.000 seçkin askeri Şumnu'da topladı ve Silistre önlerindeki General Roth'un kuvvetlerine yöneldi. Ancak Rus başkumandanı Dibiç'in kalabalık ordusu karşısında büyük gayretine rağmen tutunamadı ve Kulefçe Boğazı'nda Rus hücumu karşısında yenildi (Haziran 1829). Bu yenilgi Rusların Balkanları aşmasını (14–17 Temmuz) ve Edirne'ye kadar gelmesini kolaylaştırdı; savaş 14 Eylül 1829'da Edirne Antlaşması ile sona erdi.
| Tarih | Haziran 1829 |
|---|---|
| Yer | Kulefçe (Kulevça) Boğazı, Şumnu yakınları |
| Sonuç | Osmanlı ordusu yenildi; Rusların Balkanları aşmasının yolu açıldı |
| Taraflar | Osmanlı Devleti | Rusya İmparatorluğu |
|---|---|---|
| Komutanlar | Reşid Mehmed Paşa | Hans Karl von Diebitsch |
II. Mahmud (1808–1839) döneminde gerçekleşti. II. Mahmud
Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:
Atlasın hesabına göre 1829 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.506.000 km² idi; II. Mahmud saltanatının başında 4.551.000 km², sonunda 3.803.000 km² ölçülür.
II. Mahmud (1808–1839) döneminde atlasa göre 0 bölge kazanıldı, 6 bölge kaybedildi.
Kaybedilen bölgeler: Kiklad Adaları (Nakşa) (1821), Mora (Peloponez) (1828), Ahıska (Çıldır) (1828), Atina–Orta Yunanistan (1829), Cezayir (1830), Eğriboz (1833).
Devleti yeniden merkezîleştirdi: Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdı, modern bakanlıkları, okulları ve nüfus sayımını kurdu. Toprak kaybı ağırdı (Yunanistan, Cezayir, Besarabya) ama kurduğu idarî yapı Tanzimat'ı mümkün kıldı.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “REŞİD MEHMED PAŞA”; metin atlas için yazılmıştır.
Atıf: Padişahlar Atlası, “Kulefçe Savaşı (1829): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/kulefce-savasi-1829/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler
Bu sayfadaki terimler: Sadrazam