TRENDEPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
İsyan · 1826
II. Mahmud, devleti merkeziyetçi bir düzene kavuşturmak için her şeyden önce yeni bir askerî yapı kurmak istiyordu. Rum isyanının Batı tarzında eğitilmiş Mısır kuvvetlerince kısa sürede bastırılmaya başlanması ve Misolongi'nin alınması (Nisan 1826) kamuoyunda eğitimli askerin gerekliliği fikrini güçlendirmişti. Kurulan “eşkinci” birlikleri yeniçerileri son bir kez ayaklanmaya itti. 13 Haziran akşamı Etmeydanı'nda toplanan yeniçeriler kazanlarını ortaya çıkardı; önde gelen kişilerin evlerini basıp yağmaladılar. Hükümet ayaklanmayı bastırdı ve 17 Haziran 1826'da Yeniçeri Ocağı kaldırıldı. Kaynaklarda bu olay “vak'a-i hayriyye” (hayırlı olay) diye anılır.
| Tarih | 13–17 Haziran 1826 |
|---|---|
| Yer | İstanbul (Etmeydanı) |
| Sonuç | Yeniçeri ayaklanması bastırıldı ve Yeniçeri Ocağı kaldırıldı (17 Haziran 1826) |
| Taraflar | II. Mahmud ve hükümet | Yeniçeriler |
|---|---|---|
| Komutanlar | II. Mahmud Sadrazam Mehmed İzzet Paşa |
II. Mahmud (1808–1839) döneminde gerçekleşti. II. Mahmud
Haritada II. Mahmud dönemini açAtlasın hesabına göre 1826 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.549.000 km² idi; II. Mahmud saltanatının başında 4.551.000 km², sonunda 3.803.000 km² ölçülür.
II. Mahmud (1808–1839) döneminde atlasa göre 0 bölge kazanıldı, 6 bölge kaybedildi.
Kaybedilen bölgeler: Kiklad Adaları (Nakşa) (1821), Mora (Peloponez) (1828), Ahıska (Çıldır) (1828), Atina–Orta Yunanistan (1829), Cezayir (1830), Eğriboz (1833).
Devleti yeniden merkezîleştirdi: Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdı, modern bakanlıkları, okulları ve nüfus sayımını kurdu. Toprak kaybı ağırdı (Yunanistan, Cezayir, Besarabya) ama kurduğu idarî yapı Tanzimat'ı mümkün kıldı.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Vak'a-i Hayriyye”; metin atlas için yazılmıştır.