TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
Antlaşma · 1823
Şahın hacca giden hanımının kervanının aranmasını bahane eden İran Veliahdı Abbas Mirza 1821 sonbaharında sınırı geçerek Kars ve Bayazıt'ı ele geçirdi ve Erzurum'u kuşattı; İran askerleri aynı anda Kuzey Irak ve Bağdat eyaletine de saldırarak Süleymaniye'yi aldı, Kerkük'ü kuşattı. TDV'nin İran ve Erzurum maddelerine göre Osmanlı direnişi ve İran ordusunda çıkan kolera salgını İran'ı geri çekilmeye ve barış istemeye mecbur bıraktı. 28 Temmuz 1823'te imzalanan Erzurum Antlaşması ile savaş sona erdi ve İran aldığı yerleri geri verdi. Sınır anlaşmazlıkları sürdü ve 1847'de ikinci bir Erzurum antlaşması yapıldı.
| İmza tarihi | 28 Temmuz 1823 |
|---|---|
| İmza yeri | Erzurum |
| Taraflar | Osmanlı Devleti, Kaçarlar (İran) |
Sınır anlaşmazlıkları sürdü; 1847'de İkinci Erzurum Antlaşması imzalandı.
II. Mahmud (1808–1839) döneminde gerçekleşti. II. Mahmud
Haritada II. Mahmud dönemini açAtlasın hesabına göre 1823 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.549.000 km² idi; II. Mahmud saltanatının başında 4.551.000 km², sonunda 3.803.000 km² ölçülür.
II. Mahmud (1808–1839) döneminde atlasa göre 0 bölge kazanıldı, 6 bölge kaybedildi.
Kaybedilen bölgeler: Kiklad Adaları (Nakşa) (1821), Mora (Peloponez) (1828), Ahıska (Çıldır) (1828), Atina–Orta Yunanistan (1829), Cezayir (1830), Eğriboz (1833).
Devleti yeniden merkezîleştirdi: Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdı, modern bakanlıkları, okulları ve nüfus sayımını kurdu. Toprak kaybı ağırdı (Yunanistan, Cezayir, Besarabya) ama kurduğu idarî yapı Tanzimat'ı mümkün kıldı.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “ERZURUM”; metin atlas için yazılmıştır.
Atıf: Padişahlar Atlası, “Birinci Erzurum Antlaşması (1823): Maddeleri, Tarihi ve Sonucu”, https://padisahlaratlasi.com/olay/birinci-erzurum-antlasmasi/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler
Bu sayfadaki terimler: Eyalet