TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
Antlaşma · 1826
Bükreş Antlaşması'ndan (1812) sonra Rusya ile çözülemeyen meseleleri sonuçlandırmak için Akkirman'da görüşmeler yapıldı. TDV'nin Akkirman maddesine göre Ruslar adına M. S. Vorontsov ve A. I. Ribeaupierre, Osmanlılar adına Hâdi Paşa ve Köse İbrâhim Paşa tarafından 7 Ekim 1826'da imzalanan sözleşmeyle Sırbistan'ın muhtariyeti ve Balkanlar'daki Rus nüfuzu kabul edildi. TDV'nin Boğazlar Meselesi maddesine göre Boğazlardan ticari geçiş ve Karadeniz'de serbest ticaret hakkı da bu antlaşmayla teyit edildi. TDV'nin Mahmud II maddesine göre Rusya, Akkirman'da sürüncemede kalan meseleleri kendi isteği doğrultusunda çözüp önemli haklar elde ettiği halde, Rum meselesini bahane ederek kısa süre sonra yeniden savaş açtı (1828).
| İmza tarihi | 7 Ekim 1826 |
|---|---|
| İmza yeri | Akkirman (Bilhorod-Dnistrovskyi) |
| Taraflar | Osmanlı Devleti, Rusya İmparatorluğu |
| İmzalayanlar | Hâdi Paşa; Köse İbrâhim Paşa; M. S. Vorontsov; A. I. Ribeaupierre |
Rusya iki yıl sonra yeniden savaş açtı; savaş 1829 Edirne Antlaşması ile sona erdi.
II. Mahmud (1808–1839) döneminde gerçekleşti. II. Mahmud
Haritada II. Mahmud dönemini açAtlasın hesabına göre 1826 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.549.000 km² idi; II. Mahmud saltanatının başında 4.551.000 km², sonunda 3.803.000 km² ölçülür.
II. Mahmud (1808–1839) döneminde atlasa göre 0 bölge kazanıldı, 6 bölge kaybedildi.
Kaybedilen bölgeler: Kiklad Adaları (Nakşa) (1821), Mora (Peloponez) (1828), Ahıska (Çıldır) (1828), Atina–Orta Yunanistan (1829), Cezayir (1830), Eğriboz (1833).
Devleti yeniden merkezîleştirdi: Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdı, modern bakanlıkları, okulları ve nüfus sayımını kurdu. Toprak kaybı ağırdı (Yunanistan, Cezayir, Besarabya) ama kurduğu idarî yapı Tanzimat'ı mümkün kıldı.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “AKKİRMAN”; metin atlas için yazılmıştır.
Atıf: Padişahlar Atlası, “Akkirman Sözleşmesi (1826): Maddeleri, Tarihi ve Sonucu”, https://padisahlaratlasi.com/olay/akkirman-sozlesmesi/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler