TR EN DE FR ARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar

Filistin cephesi ve Kudüs'ün kaybı (1917)

Savaş · 1917

Birinci Dünya Savaşı'nın son yıllarında Filistin cephesinde durum İngiltere ve müttefikleri lehine gelişti. TDV'nin Birinci Dünya Savaşı maddesine göre General Allenby kumandasındaki İngiliz ordusu, Alman Mareşali Falkenhayn'ın başında bulunduğu Yıldırım Orduları Grubu'na karşı 31 Ekim 1917'de taarruz başlattı ve 9 Aralık 1917'de Kudüs'e girdi. Arapların da yardım ettiği harekât sonunda Türk kuvvetleri Suriye'yi boşalttı ve 1 Ekim 1918'de Şam'ı terk etti. Güneydeki bu çekilmeye rağmen Türkler Doğu Anadolu'da başarı sağladılar.

Olay hakkında

Tarih	31 Ekim – 9 Aralık 1917
Yer	Filistin ve Kudüs
Sonuç	Kudüs İngilizlerin eline geçti; ertesi yıl Suriye boşaltıldı

Taraflar	Osmanlı Devleti	Birleşik Krallık
Komutanlar	Erich von Falkenhayn	Edmund Allenby

Atlas'ta bu olay

V. Mehmed (1909–1918) döneminde gerçekleşti. V. Mehmed

Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:

− Bağdat–Basra (kayıp, 1917)

Haritada V. Mehmed dönemini aç

Dönem bağlamı

Atlasın hesabına göre 1917 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 1.132.000 km² idi; V. Mehmed saltanatının başında 2.996.000 km², sonunda 742.000 km² ölçülür.

V. Mehmed (1909–1918) döneminde atlasa göre 3 bölge kazanıldı, 16 bölge kaybedildi.

Kazanılan bölgeler: Kars–Ardahan–Artvin (1918), Batum (Acara) (1918), Ahıska (Çıldır) (1918).

Kaybedilen bölgeler: Trablusgarp (1912), Bingazi–Barka (1912), Fizan (1912), Makedonya (Üsküp–Manastır) (1912), Selanik–Halkidiki–Aynaroz (1912), Kosova (1912), Güney ve Orta Arnavutluk (Avlonya–Berat–İlbasan) (1912), Ege Adaları (Midilli–Limni–Sisam) (1912), ve 8 bölge daha.

V. Mehmed hakkında kısaca

Yetkileri anayasayla sınırlanmış ilk Osmanlı padişahı; gerçek iktidar İttihat ve Terakki'deydi. Dokuz yılda Afrika ve Rumeli toprakları kaybedildi ve devlet I. Dünya Savaşı'na girdi.

V. Mehmed döneminin diğer savaş ve antlaşmaları

Yemen İsyanı (İmam Yahya) (1911)
Uşi Antlaşması (1912)
Kumanova Muharebesi (1912)
Kunfuda (1912)
İmroz Deniz Muharebesi (1912) (1912)
Arnavut isyanları (1908–1912) (1912)
Kırkkilise ve Lüleburgaz muharebeleri (1912) (1912)
Edirne'nin Kurtuluşu (1913)
Londra Antlaşması (1913) (1913)
Bükreş Antlaşması (1913) (1913)
İstanbul Antlaşması (1913) (1913)
Mondros Deniz Muharebesi (1913)
Yanya müdafaası (1912–1913) (1913)
Atina Antlaşması (1913) (1913)
Bâbıâli Baskını (1913) (1913)
Alman-Osmanlı ittifakı (1914)
Karadeniz Baskını (1914)
Sarıkamış Harekâtı (1914–1915) (1914)
Çanakkale Savaşı (1915)
Çanakkale Savaşı deniz harekâtları (1915)
Birinci Kanal Harekâtı (1915) (1915)
Kût'ül-Amâre Kuşatması (1916)
Arap İsyanı (1916)
İmroz Deniz Muharebesi (1918) (1918)

Yakın yıllarda (1918–1920) diğer padişahlar döneminde

Mondros Mütarekesi (1918)
Erzurum ve Sivas kongreleri (1919) (1919)
Anzavur İsyanı (1919–1920) (1919)
Sevr Antlaşması (1920)
Gümrü Antlaşması (1920)
Çerkez Ethem'in ayaklanması (1920–1921) (1920)

Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI”; metin atlas için yazılmıştır.

Atıf: Padişahlar Atlası, “Filistin cephesi ve Kudüs'ün kaybı (1917): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/filistin-cephesi-ve-kudus-un-kaybi-1917/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler