TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
Olay · 1919
Mondros Mütarekesi'nden sonra başlayan işgallere karşı Anadolu'da millî direniş örgütlendi. TDV'nin Millî Mücadele maddesine göre Sadrazam Damad Ferid Paşa 20 Temmuz 1919'da bir genelgeyle Anadolu'da millî kongre toplanmasına karşı çıktıysa da Erzurum Kongresi 23 Temmuz'da Mustafa Kemal Paşa'nın başkanlığında çalışmalarına başladı; İngilizler Mustafa Kemal'e âsi muamelesi yapılmasını istedi. Bütün engellemelere rağmen 4–11 Eylül 1919'da toplanan Sivas Kongresi, Erzurum kararlarını bölgesellikten millî düzeye yükseltti; Temsil Heyeti'ni oluşturarak ilk kez mevcut devlet yönetimine alternatif olabilecek yeni bir siyasi iktidarın temellerini attı, bütün direniş örgütlerini Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında birleştirdi. 20–22 Ekim'de Amasya'da yapılan görüşmelerde Sivas Kongresi kararları İstanbul hükümetince de tanındı.
| Tarih | 23 Temmuz – 11 Eylül 1919 |
|---|---|
| Yer | Erzurum ve Sivas |
| Sonuç | Temsil Heyeti kuruldu; direniş örgütleri Müdâfaa-i Hukuk çatısında birleşti |
| Taraflar | Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti | |
|---|---|---|
| Komutanlar | Mustafa Kemal Paşa |
Mustafa Kemal Atatürk (1923–1938) döneminde gerçekleşti. Mustafa Kemal Atatürk
Haritada Mustafa Kemal Atatürk dönemini açAtlasın hesabına göre 1919 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 742.000 km² idi; Mustafa Kemal Atatürk görev döneminin başında 773.000 km², sonunda 773.000 km² ölçülür.
Mustafa Kemal Atatürk (1923–1938) döneminde atlasa göre 2 bölge kazanıldı, 0 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Kars–Ardahan–Artvin (1920), Antep–Kilis (1921).
1881'de Selanik'te doğdu; Harbiye'yi ve Harp Akademisi'ni bitirerek kurmay subay oldu. Trablusgarp'ta (1911–1912) ve Çanakkale'de (1915) öne çıktı; Arıburnu ve Anafartalar'daki komutanlığıyla tanındı. 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi başlattı; Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı ve Başkomutan olarak Sakarya ve Büyük Taarruz zaferlerini kazandı. 29 Ekim 1923'te ilan edilen Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı oldu ve ölümüne kadar bu görevde kaldı. Hukuk, eğitim, alfabe, kılık kıyafet ve kadın hakları alanlarında köklü inkılaplar gerçekleştirdi; 1934'te Meclis kendisine Atatürk soyadını verdi. 10 Kasım 1938'de İstanbul'da öldü.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “MİLLÎ MÜCADELE”; metin atlas için yazılmıştır.
Atıf: Padişahlar Atlası, “Erzurum ve Sivas kongreleri (1919): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/erzurum-ve-sivas-kongreleri-1919/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler
Bu sayfadaki terimler: Sadrazam