TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar

Birinci Kanal Harekâtı (1915)

Savaş · 1915

Osmanlı harekât planı, İngiltere'ye Süveyş Kanalı'nda taarruz etmeyi de öngörüyordu. TDV'nin Birinci Dünya Savaşı maddesine göre Sarıkamış yenilgisinden sonra 4. Ordu 14 Ocak 1915'ten itibaren gece yürüyüşleriyle Birüssebi'den Süveyş Kanalı'na yöneldi. Bahriye Nâzırı Cemal Paşa kumandasındaki Türk kuvvetleri 3 Şubat'ta kanalı geçmeye girişti; ancak başarısız olarak 15 Şubat'ta geldikleri yere döndüler.

Olay hakkında

Tarih14 Ocak – 15 Şubat 1915 (geçiş denemesi 3 Şubat)
YerSüveyş Kanalı
SonuçKanalı geçme girişimi başarısız oldu; kuvvetler Birüssebi'ye döndü
TaraflarOsmanlı DevletiBirleşik Krallık
KomutanlarCemal Paşa

Atlas'ta bu olay

V. Mehmed (1909–1918) döneminde gerçekleşti. V. Mehmed

Haritada V. Mehmed dönemini aç

Dönem bağlamı

Atlasın hesabına göre 1915 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 1.532.000 km² idi; V. Mehmed saltanatının başında 2.996.000 km², sonunda 742.000 km² ölçülür.

V. Mehmed (1909–1918) döneminde atlasa göre 3 bölge kazanıldı, 16 bölge kaybedildi.

Kazanılan bölgeler: Kars–Ardahan–Artvin (1918), Batum (Acara) (1918), Ahıska (Çıldır) (1918).

Kaybedilen bölgeler: Trablusgarp (1912), Bingazi–Barka (1912), Fizan (1912), Makedonya (Üsküp–Manastır) (1912), Selanik–Halkidiki–Aynaroz (1912), Kosova (1912), Güney ve Orta Arnavutluk (Avlonya–Berat–İlbasan) (1912), Ege Adaları (Midilli–Limni–Sisam) (1912), ve 8 bölge daha.

V. Mehmed hakkında kısaca

Yetkileri anayasayla sınırlanmış ilk Osmanlı padişahı; gerçek iktidar İttihat ve Terakki'deydi. Dokuz yılda Afrika ve Rumeli toprakları kaybedildi ve devlet I. Dünya Savaşı'na girdi.

V. Mehmed döneminin diğer savaş ve antlaşmaları

Yakın yıllarda (1918–1920) diğer padişahlar döneminde

Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI”; metin atlas için yazılmıştır.

Atıf: Padişahlar Atlası, “Birinci Kanal Harekâtı (1915): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/birinci-kanal-harekati-1915/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler