TR EN DE FR ARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar

Bâbıâli Baskını (1913)

İsyan · 1913

Balkan Savaşı'nda Bulgar ordusu Çatalca'ya dayanmış, Londra görüşmeleri Edirne ve Adalar yüzünden sonuçsuz kalmıştı. TDV'nin Bâbıâli Baskını maddesine göre büyük devletler 17 Ocak 1913'te Edirne'nin Bulgaristan'a bırakılmasını istedi; Dolmabahçe'de toplanan şûrâ yeni bir çözüm öneren cevabi nota yazılmasına karar verdi (22 Ocak). İktidarı yeniden ele geçirmek isteyen İttihatçılar, Kâmil Paşa kabinesini Edirne'yi Bulgarlara terk ediyormuş gibi göstererek darbelerine millî galeyan görüntüsü vermek istedi. Hükümetin Bâbıâli'de toplandığı 23 Ocak 1913'te Enver Bey yanındaki İttihatçılarla Bâbıâli'ye geldi; çıkan çatışmada sadaret yaveri Nâfiz Bey, Harbiye Nâzırı'nın yaveri Tevfik Bey ve komiser Celâl Bey öldü, Harbiye Nâzırı Nâzım Paşa Yâkub Cemil tarafından vuruldu. Enver ve Talat beyler Sadrazam Kâmil Paşa'yı istifaya zorladı; Sultan Reşad İttihatçıların önerdiği Mahmud Şevket Paşa'yı sadrazam yaptı. Böylece İttihat ve Terakki iktidarı yeniden ele geçirdi.

Olay hakkında

Tarih	23 Ocak 1913
Yer	Bâbıâli, İstanbul
Sonuç	Kâmil Paşa hükümeti düşürüldü; Mahmud Şevket Paşa sadrazam oldu, İttihatçılar iktidara döndü

Taraflar	Kıbrıslı Kâmil Paşa hükümeti	İttihat ve Terakki Cemiyeti
Komutanlar	Kıbrıslı Kâmil Paşa Nâzım Paşa	Enver Bey Talat Bey Yâkub Cemil

Atlas'ta bu olay

V. Mehmed (1909–1918) döneminde gerçekleşti. V. Mehmed

Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:

− Sakız (kayıp, 1913)
− Kuzey Arnavutluk (Akçahisar–İşkodra) (kayıp, 1913)
− Yanya (Epir) (kayıp, 1913)
− Lahsa (Doğu Arabistan–Katar) (kayıp, 1913)

Haritada V. Mehmed dönemini aç

Dönem bağlamı

Atlasın hesabına göre 1913 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 1.532.000 km² idi; V. Mehmed saltanatının başında 2.996.000 km², sonunda 742.000 km² ölçülür.

V. Mehmed (1909–1918) döneminde atlasa göre 3 bölge kazanıldı, 16 bölge kaybedildi.

Kazanılan bölgeler: Kars–Ardahan–Artvin (1918), Batum (Acara) (1918), Ahıska (Çıldır) (1918).

Kaybedilen bölgeler: Trablusgarp (1912), Bingazi–Barka (1912), Fizan (1912), Makedonya (Üsküp–Manastır) (1912), Selanik–Halkidiki–Aynaroz (1912), Kosova (1912), Güney ve Orta Arnavutluk (Avlonya–Berat–İlbasan) (1912), Ege Adaları (Midilli–Limni–Sisam) (1912), ve 8 bölge daha.

V. Mehmed hakkında kısaca

Yetkileri anayasayla sınırlanmış ilk Osmanlı padişahı; gerçek iktidar İttihat ve Terakki'deydi. Dokuz yılda Afrika ve Rumeli toprakları kaybedildi ve devlet I. Dünya Savaşı'na girdi.

V. Mehmed döneminin diğer savaş ve antlaşmaları

Yemen İsyanı (İmam Yahya) (1911)
Uşi Antlaşması (1912)
Kumanova Muharebesi (1912)
Kunfuda (1912)
İmroz Deniz Muharebesi (1912) (1912)
Arnavut isyanları (1908–1912) (1912)
Kırkkilise ve Lüleburgaz muharebeleri (1912) (1912)
Edirne'nin Kurtuluşu (1913)
Londra Antlaşması (1913) (1913)
Bükreş Antlaşması (1913) (1913)
İstanbul Antlaşması (1913) (1913)
Mondros Deniz Muharebesi (1913)
Yanya müdafaası (1912–1913) (1913)
Atina Antlaşması (1913) (1913)
Alman-Osmanlı ittifakı (1914)
Karadeniz Baskını (1914)
Sarıkamış Harekâtı (1914–1915) (1914)
Çanakkale Savaşı (1915)
Çanakkale Savaşı deniz harekâtları (1915)
Birinci Kanal Harekâtı (1915) (1915)
Kût'ül-Amâre Kuşatması (1916)
Arap İsyanı (1916)
Filistin cephesi ve Kudüs'ün kaybı (1917) (1917)
İmroz Deniz Muharebesi (1918) (1918)

Yakın yıllarda (1909–1920) diğer padişahlar döneminde

31 Mart Vakası (1909)
Mondros Mütarekesi (1918)
Erzurum ve Sivas kongreleri (1919) (1919)
Anzavur İsyanı (1919–1920) (1919)
Sevr Antlaşması (1920)
Gümrü Antlaşması (1920)

Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “BÂBIÂLİ BASKINI”; metin atlas için yazılmıştır.

Atıf: Padişahlar Atlası, “Bâbıâli Baskını (1913): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/babiali-baskini-1913/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler

Bu sayfadaki terimler: Sadrazam · Bâbıâli · İttihat ve Terakki