TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar

Anzavur İsyanı (1919–1920)

İsyan · 1919

TDV'nin Millî Mücadele maddesine göre İngilizler, millî direnişi kırmak için Anzavur'u 21 Eylül 1919'da Manyas civarında ayaklandırdı; isyan Salihli'den gelen Çerkez Ethem kuvvetleri tarafından 28 Kasım'da bastırıldı. Akbaş cephaneliğinden alınan silahları geri isteyen İngilizler Anzavur'u 16 Şubat 1920'de yeniden harekete geçirdi. İstanbul'un işgalinden sonra Anzavur İsyanı sürerken Nisan 1920'de Düzce isyanı başladı; Sadrazam Damad Ferid Paşa, o zamana kadar vatan haini sayılan Anzavur'a paşalık verip Karasi mutasarrıflığına atadı. Millî kuvvetler Anzavur İsyanı'nı 19 Nisan 1920'de bastırdı. TDV'nin Çerkez Ethem maddesine göre Balıkesir'in kuzeyinde tehlikeli bir hal alan bu isyanın bastırılması Kuvâ-yi Seyyâre'ye büyük şöhret kazandırdı.

Olay hakkında

Tarih21 Eylül 1919 – 19 Nisan 1920
YerManyas, Balıkesir ve Karasi çevresi
Sonuçİki kez bastırıldı; Anzavur kuvvetleri dağıtıldı
TaraflarKuvâ-yi MilliyeAnzavur Ahmed'in kuvvetleri
KomutanlarÇerkez EthemAnzavur Ahmed

Atlas'ta bu olay

Mustafa Kemal Atatürk (1923–1938) döneminde gerçekleşti. Mustafa Kemal Atatürk

Haritada Mustafa Kemal Atatürk dönemini aç

Dönem bağlamı

Atlasın hesabına göre 1919 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 742.000 km² idi; Mustafa Kemal Atatürk görev döneminin başında 773.000 km², sonunda 773.000 km² ölçülür.

Mustafa Kemal Atatürk (1923–1938) döneminde atlasa göre 2 bölge kazanıldı, 0 bölge kaybedildi.

Kazanılan bölgeler: Kars–Ardahan–Artvin (1920), Antep–Kilis (1921).

Mustafa Kemal Atatürk hakkında kısaca

1881'de Selanik'te doğdu; Harbiye'yi ve Harp Akademisi'ni bitirerek kurmay subay oldu. Trablusgarp'ta (1911–1912) ve Çanakkale'de (1915) öne çıktı; Arıburnu ve Anafartalar'daki komutanlığıyla tanındı. 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi başlattı; Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı ve Başkomutan olarak Sakarya ve Büyük Taarruz zaferlerini kazandı. 29 Ekim 1923'te ilan edilen Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı oldu ve ölümüne kadar bu görevde kaldı. Hukuk, eğitim, alfabe, kılık kıyafet ve kadın hakları alanlarında köklü inkılaplar gerçekleştirdi; 1934'te Meclis kendisine Atatürk soyadını verdi. 10 Kasım 1938'de İstanbul'da öldü.

Mustafa Kemal Atatürk döneminin diğer savaş ve antlaşmaları

Yakın yıllarda (1916–1920) diğer padişahlar döneminde

Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “MİLLÎ MÜCADELE”; metin atlas için yazılmıştır.

Atıf: Padişahlar Atlası, “Anzavur İsyanı (1919–1920): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/anzavur-isyani-1919-1920/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler

Bu sayfadaki terimler: Sadrazam