Atina Antlaşması (1913)

Olay hakkında

Antlaşmanın maddeleri

• Yunanistan'da kalan Müslümanlara Rumlarla eşit haklar tanındı
• Müslümanların İstanbul'daki şeyhülislamlığa bağlı müftülerle ilişkilerinde güçlük çıkarılmayacaktı
• Müslümanlar müftülerini kendileri seçecek; vakıflar ve eğitim kurumları İslam cemaat meclislerince yönetilecekti
• Adalar meselesi Londra Antlaşması'nın 5. maddesi gereğince büyük devletlere bırakıldı

Sonrası

Büyük devletler 16 Aralık 1913'te İmroz, Bozcaada ve Meis'i Türkiye'ye, diğer adaları Yunanistan'a bıraktı.

Atlas'ta bu olay

V. Mehmed (1909–1918) döneminde gerçekleşti. V. Mehmed

Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:

• − Sakız (kayıp, 1913)
• − Kuzey Arnavutluk (Akçahisar–İşkodra) (kayıp, 1913)
• − Yanya (Epir) (kayıp, 1913)
• − Lahsa (Doğu Arabistan–Katar) (kayıp, 1913)

Dönem bağlamı

Atlasın hesabına göre 1913 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 1.532.000 km² idi; V. Mehmed saltanatının başında 2.996.000 km², sonunda 742.000 km² ölçülür.

V. Mehmed (1909–1918) döneminde atlasa göre 3 bölge kazanıldı, 16 bölge kaybedildi.

Kazanılan bölgeler: Kars–Ardahan–Artvin (1918), Batum (Acara) (1918), Ahıska (Çıldır) (1918).

Kaybedilen bölgeler: Trablusgarp (1912), Bingazi–Barka (1912), Fizan (1912), Makedonya (Üsküp–Manastır) (1912), Selanik–Halkidiki–Aynaroz (1912), Kosova (1912), Güney ve Orta Arnavutluk (Avlonya–Berat–İlbasan) (1912), Ege Adaları (Midilli–Limni–Sisam) (1912), ve 8 bölge daha.

V. Mehmed hakkında kısaca

Yetkileri anayasayla sınırlanmış ilk Osmanlı padişahı; gerçek iktidar İttihat ve Terakki'deydi. Dokuz yılda Afrika ve Rumeli toprakları kaybedildi ve devlet I. Dünya Savaşı'na girdi.

V. Mehmed döneminin diğer savaş ve antlaşmaları

• Yemen İsyanı (İmam Yahya) (1911)
• Uşi Antlaşması (1912)
• Kumanova Muharebesi (1912)
• Kunfuda (1912)
• İmroz Deniz Muharebesi (1912) (1912)
• Arnavut isyanları (1908–1912) (1912)
• Kırkkilise ve Lüleburgaz muharebeleri (1912) (1912)
• Edirne'nin Kurtuluşu (1913)
• Londra Antlaşması (1913) (1913)
• Bükreş Antlaşması (1913) (1913)
• İstanbul Antlaşması (1913) (1913)
• Mondros Deniz Muharebesi (1913)
• Yanya müdafaası (1912–1913) (1913)
• Bâbıâli Baskını (1913) (1913)
• Alman-Osmanlı ittifakı (1914)
• Karadeniz Baskını (1914)
• Sarıkamış Harekâtı (1914–1915) (1914)
• Çanakkale Savaşı (1915)
• Çanakkale Savaşı deniz harekâtları (1915)
• Birinci Kanal Harekâtı (1915) (1915)
• Kût'ül-Amâre Kuşatması (1916)
• Arap İsyanı (1916)
• Filistin cephesi ve Kudüs'ün kaybı (1917) (1917)
• İmroz Deniz Muharebesi (1918) (1918)

Yakın yıllarda (1909–1920) diğer padişahlar döneminde

• 31 Mart Vakası (1909)
• Mondros Mütarekesi (1918)
• Erzurum ve Sivas kongreleri (1919) (1919)
• Anzavur İsyanı (1919–1920) (1919)
• Sevr Antlaşması (1920)
• Gümrü Antlaşması (1920)

Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “BALKAN SAVAŞLARI”; metin atlas için yazılmıştır.