TRENDEPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
İsyan · 1912
II. Meşrutiyet'ten sonra silahların toplanmasına karşı çıkan Arnavut dağlıları arasında 1908'de isyan patlak verdi. İttihatçıların uygulamaları Arnavutluk'tan Yemen'e kadar birçok yerde ayaklanmalara yol açtı; Arnavut isyanının şiddetle bastırılması huzursuzluğu daha da arttırdı. Nihayet 4 Eylül 1912'de iş başına gelen yeni hükümet Arnavutluk'un özerklik isteklerini kabul etmek zorunda kaldı. Ancak Balkan Savaşı durumu tamamen değiştirdi; savaşın başlamasından az sonra, 28 Kasım 1912'de İsmail Kemal Avlonya'da Arnavutluk'un bağımsızlığını ilan etti.
| Tarih | 1908 – 4 Eylül 1912 |
|---|---|
| Yer | Arnavutluk ve Kosova |
| Sonuç | Osmanlı hükümeti Arnavutluk'un özerklik isteklerini kabul etti (4 Eylül 1912); Balkan Savaşı başladıktan sonra İsmail Kemal Avlonya'da bağımsızlık ilan etti (28 Kasım 1912) |
| Taraflar | Osmanlı Devleti (V. Mehmed) | Arnavut isyancılar |
|---|---|---|
| Komutanlar | İsmail Kemal (Avlonya'da bağımsızlık ilanı) |
V. Mehmed (1909–1918) döneminde gerçekleşti. V. Mehmed
Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:
Atlasın hesabına göre 1912 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 1.679.000 km² idi; V. Mehmed saltanatının başında 2.996.000 km², sonunda 742.000 km² ölçülür.
V. Mehmed (1909–1918) döneminde atlasa göre 3 bölge kazanıldı, 16 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Kars–Ardahan–Artvin (1918), Batum (Acara) (1918), Ahıska (Çıldır) (1918).
Kaybedilen bölgeler: Trablusgarp (1912), Bingazi–Barka (1912), Fizan (1912), Makedonya (Üsküp–Manastır) (1912), Selanik–Halkidiki–Aynaroz (1912), Kosova (1912), Güney ve Orta Arnavutluk (Avlonya–Berat–İlbasan) (1912), Ege Adaları (Midilli–Limni–Sisam) (1912), ve 8 bölge daha.
Yetkileri anayasayla sınırlanmış ilk Osmanlı padişahı; gerçek iktidar İttihat ve Terakki'deydi. Dokuz yılda Afrika ve Rumeli toprakları kaybedildi ve devlet I. Dünya Savaşı'na girdi.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Arnavutluk”; metin atlas için yazılmıştır.