TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Osmanlı Eserleri
Eser · Köprü, Köstendil, 1469–1470

Halk arasında Kadı Köprüsü ya da Kadın Köprüsü (Kadin Most) diye anılan köprü, Köstendil-Dupniçe yolunun Struma üzerinden geçtiği yerde, Köstendil'in yaklaşık 15 km doğusundadır. Köprünün ortasındaki çok aşınmış, üç satırlık Arapça kitabeye göre 1469–70'te, Fatih Sultan Mehmed ve II. Bayezid devri veziriazamlarından İnegöllü İshak Paşa tarafından yaptırılmıştır; kitabenin bir kopyası Köstendil Müzesi'ndedir. Aynı yerde Roma dönemine ait bir köprünün kalıntılarına rastlandığı belirtilse de köprü, mimarisinden açıkça görüldüğü gibi temelden itibaren bir Türk yapısıdır.
Tamamen düzgün kesme taştan yapılan semerdam biçimli köprü 89,50 metre uzunluğunda ve 6,49 metre genişliğindedir. Beş gözünden ortadaki büyük göz 21,65 metre açıklığındadır; gözlerin arasında selyaranlar, bunların üstünde de sivri kemerli ikişer küçük boşaltma gözü vardır. Köprü 1972'de özgün mimarisini kalın taş korkuluklarıyla koruyordu. Eskiden Bulgaristan'da basılan turist rehberlerinde adı bile anılmazken, daha sonra Batılı yazarların hazırladığı rehberlerde Türk devrinin en önemli eserlerinden biri olarak tanıtılmıştır.
Köprünün ortasındaki kitabe dikdörtgen bir çerçeve içine alınmış, üstüne bezemeli, kemer biçiminde bir tepelik konulmuştur. Semavi Eyice'ye göre Kadın Köprüsü adının aslı, benzeri birçok eski yapı için anlatılan bir halk efsanesinin farklı bir tekrarından ibarettir. Köprü için anlatılan ikinci bir efsane, Cevdet Çulpan'ın belirttiğine göre sanki kitabenin tahrip edilmesi için kasıtlı olarak uydurulmuştur; bir turist rehberinde ise bunlardan da farklı bir efsaneye yer verilir. Batılı yazarların rehberlerinde, yapımıyla ilgili söylentilerden sonra mimarının Manuil adında biri olduğu ileri sürülmüştür; Eyice bu iddiayı şüpheyle karşılar.
Ekrem Hakkı Ayverdi'nin verdiği ölçülere göre ortadaki büyük gözün yanındaki gözlerden biri 14,75, diğeri 13,70 metre açıklığındadır. Selyaranların (mahmuzların) üzerindeki sivri kemerli küçük boşaltma (taşma) gözlerinin içinin yakın tarihlerde doldurulduğu anlaşılmaktadır. J. Ivanov'un bildirdiği Roma köprüsü kalıntısı görüşünün, yapının bir akarsuyu geçen önemli bir kara yolu üzerinde bulunması nedeniyle doğru olabileceği kabul edilir.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “İSHAK PAŞA KÖPRÜSÜ” (Semavi Eyice)
Atıf: Padişahlar Atlası, “İshak Paşa Köprüsü · Osmanlı Eserleri”, https://padisahlaratlasi.com/eserler/ishak-pasa-koprusu/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları