TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Cumhuriyet · cumhurbaşkanı
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu

1881'de Selanik'te doğdu; Harbiye'yi ve Harp Akademisi'ni bitirerek kurmay subay oldu. Trablusgarp'ta (1911–1912) ve Çanakkale'de (1915) öne çıktı; Arıburnu ve Anafartalar'daki komutanlığıyla tanındı. 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi başlattı; Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı ve Başkomutan olarak Sakarya ve Büyük Taarruz zaferlerini kazandı. 29 Ekim 1923'te ilan edilen Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı oldu ve ölümüne kadar bu görevde kaldı. Hukuk, eğitim, alfabe, kılık kıyafet ve kadın hakları alanlarında köklü inkılaplar gerçekleştirdi; 1934'te Meclis kendisine Atatürk soyadını verdi. 10 Kasım 1938'de İstanbul'da öldü.
Haritada Mustafa Kemal Atatürk dönemini aç| Babası | Ali Rıza Efendi |
|---|---|
| Annesi | Zübeyde Hanım |
| Eşleri | Latife Uşaklıgil (1923–1925) |
| Çocukları | Öz çocuğu olmadı. Manevi evlatları: Afet İnan, Sabiha Gökçen, Ülkü, Rukiye, Zehra, Nebile, Abdurrahim, Mustafa |
1931'de CHP programına, 1937'de Anayasa'ya girdi.
| Ad | Göreve geliş | Ayrılış | Süre |
|---|---|---|---|
| İsmet Paşa (İnönü) | 30 Ekim 1923 | 22 Kasım 1924 | 1 yıl, 23 gün |
| Ali Fethi Bey (Okyar) | 22 Kasım 1924 | 3 Mart 1925 | 101 gün |
| İsmet İnönü (2. kez) | 3 Mart 1925 | 25 Ekim 1937 | 12 yıl, 236 gün |
| Celal Bayar | 25 Ekim 1937 | 25 Ocak 1939 | 1 yıl, 92 gün |
| Yıl | Olay | Sonuç / taraflar |
|---|---|---|
| 1919 | Olay: Erzurum ve Sivas kongreleri (1919) | Temsil Heyeti kuruldu; direniş örgütleri Müdafaa-i Hukuk çatısında birleşti |
| 1919 | İsyan: Anzavur İsyanı (1919–1920) | İki kez bastırıldı; Anzavur kuvvetleri dağıtıldı |
| 1920 | Antlaşma: Gümrü Antlaşması | Ankara Hükümeti, Ermenistan Cumhuriyeti |
| 1920 | İsyan: Çerkez Ethem'in ayaklanması (1920–1921) | Kuva-yi Seyyare dağıtıldı; Ethem Yunanlılara sığındı ve vatana ihanetten mahkûm edildi |
| 1921 | Savaş: Sakarya Meydan Muharebesi | Yunan ordusu yenilerek Eskişehir-Afyon hattına çekildi |
| 1921 | Antlaşma: Moskova Antlaşması | Rusya SFSC, Ankara Hükümeti |
| 1921 | Antlaşma: Kars Antlaşması | Türkiye (Ankara Hükümeti), Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan Sovyet cumhuriyetleri (Sovyet Rusya katılımıyla) |
| 1921 | Antlaşma: Ankara İtilafnamesi | Fransa, Ankara Hükümeti |
| 1921 | Savaş: Birinci ve İkinci İnönü muharebeleri (1921) | Yunan taarruzları iki kez durduruldu; Afyon geri alındı |
| 1921 | Savaş: Kütahya-Eskişehir muharebeleri (1921) | Türk ordusu Eskişehir'i boşaltıp Sakarya'nın doğusuna çekildi |
| 1922 | Savaş: Büyük Taarruz | Yunan ordusu yenildi ve Anadolu'dan çıkarıldı; İzmir 9 Eylül'de kurtarıldı |
| 1922 | Antlaşma: Mudanya Mütarekesi | Türkiye (Ankara Hükümeti), Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Yunanistan (sonradan katıldı) |
| 1923 | Antlaşma: Lozan Antlaşması | Fransa, Birleşik Krallık, İtalya Krallığı, Japonya İmparatorluğu, Yunanistan Krallığı, Romanya Krallığı, Yugoslavya Krallığı, Ankara Hükümeti |
| 1934 | Antlaşma: Balkan Antantı | Karşı taraf: Yunanistan, Romanya, Yugoslavya |
| 1936 | Antlaşma: Montrö Boğazlar Sözleşmesi | Birleşik Krallık, Bulgaristan, Fransa, Japonya, Romanya, SSCB, Türkiye, Yugoslavya, Yunanistan, İtalya (2 Mayıs 1938'de katıldı) |
| 1937 | Antlaşma: Sadabat Paktı | Karşı taraf: İran, Irak, Afganistan |
Ayrıntılı bilgi kutuları sitedeki “Savaşlar ve Antlaşmalar” sekmesindedir; kaynak TDV İslâm Ansiklopedisi.
10 Kasım 1938'de İstanbul'da, Dolmabahçe Sarayı'nda siroz nedeniyle öldü. Naaşı Ankara'da Etnografya Müzesi'ne konuldu; 1953'te Anıtkabir'e nakledildi.
| Yıl | Bölge | Olay | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1920 | + Kars–Ardahan–Artvin | Kazım Karabekir'in Doğu Harekâtı — Kars geri alındı (30 Ekim 1920); Moskova (Mart 1921) ve Kars (Ekim 1921) Antlaşmaları — Kars, Ardahan, Artvin | TDV İA, “KARS” |
| 1921 | + Antep–Kilis | Antep, Maraş ve Urfa savunması; Ankara İtilafnamesi (1921) ile Fransa'nın çekilmesi | TDV İA, “MUSTAFA KEMAL ATATÜRK” |
Bu dönemde el değiştiren topraklar ve onları getiren savaş ya da antlaşmalar haritada görülebilir: Mustafa Kemal Atatürk dönemi haritası.
Atıf: Padişahlar Atlası, “Mustafa Kemal Atatürk (Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu) Dönemi: Harita, Savaşlar ve Fetihler (1923–1938)”, https://padisahlaratlasi.com/padisah/mustafa-kemal-ataturk/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları