TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Sadrazamlar
Sadrazam, 1697–1702

Köprülü Mehmed Paşa'nın küçük kardeşi Hasan Ağa'nın oğludur; amcasının oğlu Fazıl Ahmed Paşa'nın sadaretinde “Amcazade” diye tanındı. Babasının çiftliğinde serbest bir hayat sürerken Leh seferine giden IV. Mehmed'e ve Haseki Sultan'a hediyeler sunarak Haseki Sultan'a intisap etti. 1683'te Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın maiyetinde Viyana seferine katıldı; bozgundan sonra kısa bir süre hapsedildi ve 1684 başında Şehrizor beylerbeyiliğiyle İstanbul'dan uzaklaştırıldı.
Kastamonu sancağından ve Çardak muhafızlığından sonra 1689'da vezirlikle Boğazhisar muhafızı oldu. Mayıs 1691'de İstanbul kaymakamı olduysa da narh ve sikke ayarı meselelerindeki dikkatsizliği ve şehirde çıkan olaylarda hatalı görülmesi yüzünden 1692 Şubatında azledildi. 13 Aralık 1694'te kaptanıderya olarak Sakız adasını Venediklilerden geri almakla görevlendirildi; adanın alınmasından sonra muhafızlığına, ardından Karaman ve Adana valiliklerine, 1696 Eylülünde Belgrad muhafızlığına getirildi.
Avusturya'ya karşı harekât için Belgrad'da toplanan mecliste ileri sürdüğü görüşler kabul edilmedi. Ancak ordunun Zenta'da yenilmesi ve Sadrazam Elmas Mehmed Paşa'nın şehid düşmesi onun haklı olduğunu gösterdi; 13 Eylül 1697'de sadrazamlığa getirilmesine karar verildi ve 17 Eylül'de mührü aldı.
İşe öncelikle barışı sağlamaya çalışarak başladı. İran ile dostane ilişkiler kurdu, aracılık teklif eden İngiltere ve Hollanda elçileriyle görüştü. 26 Ocak 1699'da Karlofça'da Avusturya, Lehistan ve Venedik ile, 13 Temmuz 1700'de de Ruslarla İstanbul Antlaşması'nı imzaladı. Geniş toprak kaybına yol açan bu antlaşmalardan sonra yeni sınırları düzenledi, Kudüs, Gazze ve Basra yörelerindeki asayişsizliği önledi.
İdari ve askerî ıslahata girişti; özellikle Kaptanıderya Mezemorta Hüseyin Paşa'nın yardımıyla denizcilikte yeni kanunlar çıkardı, donanma personelini ve gemileri yenilemek için tedbirler aldı. Ancak II. Mustafa'nın hocası Şeyhülislam Feyzullah Efendi ile arası açıldı ve onun baskıları yüzünden birkaç kez hastalığını öne sürerek görevden affını istedi.
Bazı yakınlarının azli ve katli rahatsızlığını artırınca 4 Eylül 1702'de mührü padişaha gönderip istifa etti ve Kumburgaz'daki çiftliğine çekildi; on beş gün süren bir hastalıktan sonra 22 Eylül 1702'de orada öldü. Saraçhane karşısında yaptırdığı külliyedeki türbesine gömüldü. Madde onu memleketin durumundan haberdar, tedbirli, ileri görüşlü ve zamanına göre ıslahatçı bir devlet adamı olarak niteler; Mevlevi tarikatına mensuptu. Anadoluhisarı ile Kanlıca arasındaki yalısının kalan kısımları İstanbul'un en eski ahşap yapı örneklerindendir. İstanbul ve Edirne'de çeşmeler, Medine'de Babüssagir yakınında bir sebil yaptırdı ve devrinin ilim adamlarını korudu. Vak'anüvis Naima ünlü tarihini onun emriyle yazmış ve ona ithafen Ravzatü'l-Hüseyn adını vermiştir.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “AMCAZÂDE HÜSEYİN PAŞA” (M. Münir Aktepe)
Şehir: İstanbul
Atıf: Padişahlar Atlası, “Amcazade Hüseyin Paşa · Sadrazamlar”, https://padisahlaratlasi.com/sadrazamlar/amcazade-huseyin-pasa/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları