TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Osmanlı Eserleri
Eser · Köprü, Babaeski, 1633–1634

Babaeski'nin doğusunda, Ergene ırmağının kollarından birini oluşturan derenin üzerindeki köprü, kitabe köşkündeki beş beyitlik manzum kitabeye göre 1633–34'te Sultan IV. Murad zamanında yapılmıştır. İstanbul'dan Rumeli içlerine uzanan büyük kervan ve sefer yolu üzerindedir. Kitabedeki bir mısradan köprüyü padişahın değil bir kulunun yaptırdığı anlaşılır, ancak banisi kesin olarak bilinmez. Evliya Çelebi köprüyü, çobanken Müslüman olup Yeniçeri Ocağı'nda kul kethüdalığına yükselen Çoban Veli Kasım Ağa'nın hayratı olarak anar; köprüyü Hassa mimarı Kasım Ağa'ya bağlayan söylenti ise sağlam bir esasa dayanmaz.
Düzgün kesme taştan yapılan köprü 72 m uzunluğunda ve 5,85 m genişliğindedir. Evliya Çelebi yedi göz sayar; bugün altısı görülür, yedincisinin toprakla dolduğu anlaşılmaktadır. Sivri kemerli gözlerin en genişinin açıklığı 7,30 m'dir. Taş korkuluklu köprünün ortasındaki kitabe köşkünde, iki yanı rozet ve lale kabartmalarıyla süslü mermer kitabe; karşısında ise köşelerinde dört taş baba bulunan bir namazgah yer alır. Köprü, eski sefer yolunun bir işareti olmasının yanında Türk köprücülük sanatının başlıca güzel eserlerindendir.
Kitabede anılan Sultan Murad'ın “cihad”ı, 1633–34'teki Lehistan seferi olmalıdır. Evliya Çelebi'nin anlattığına göre aslen Hıristiyan olan Kasım Ağa bu civarda koyun güderken Müslüman olmuş, sonra IV. Murad zamanında zindana atılmış ve kurtulursa vaktiyle koyun güttüğü yerde bir köprü yaptırmayı adamıştır. Serbest kalınca adağını yerine getirmiş ve köprü için dört yüz kese harcamıştır.
Gözlerin arasındaki ayaklarda, akıntının geldiği yönde yarım piramit, gittiği yönde yarım koni biçiminde tepelikli sel yaranlar ve mahmuzlar bulunur; her tepeliğin iki yanında birer küçük menfez açılmıştır. Kitabenin önünde bir çift taş baba vardır; karşıdaki namazgahın köşelerindeki dört babanın tepelikleri kavuk biçimindedir. Rifat Osman Bey, Mimar Kemaleddin Bey'e dayanarak bu babaların banisinin bir vezir olduğuna işaret edebileceğini yazmışsa da bu tahmin pek inandırıcı değildir.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “BABAESKİ KÖPRÜSÜ” (Semavi Eyice)
Atıf: Padişahlar Atlası, “Babaeski Köprüsü · Osmanlı Eserleri”, https://padisahlaratlasi.com/eserler/babaeski-koprusu/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları