TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Osmanlı Eserleri
Eser · Cami, Selanik, 1484

Adını, minare gövdesini süsleyen kırmızı baklava dilimi motifinden alan cami, kapısının üstündeki Arapça kitabeye göre Fatih Sultan Mehmed ve II. Bayezid dönemi vezirlerinden Selanik Valisi İshak Paşa tarafından Şubat 1484'te yaptırıldı. İmaretin kadrosu, görevleri ve gelirleri 1487 tarihli Arapça vakfiyeyle düzenlendi. Adındaki imaret sözü aşevi anlamında değildir; vakfiyesine göre burası bir şeyhin yönetiminde gelip geçen yolcuları ağırlamak için kurulmuştu.
Yapı, iki yanında tabhane odaları bulunan tabhaneli (zaviyeli) camilerin güzel bir örneğidir. Sütunlara oturan beş kubbeli son cemaat yerinden, mukarnaslı bir kapıyla aynı eksen üzerindeki eş büyüklükte iki kubbeyle örtülü harime girilir; yanlarda ocaklı ve kubbeli dört oda vardır. Duvarlar taş ve tuğlayla renkli bir görünüm verecek biçimde örülmüştür. Planı İshak Paşa'nın İnegöl'deki aynı tipteki eserine çok benzer. Selanik Balkan Harbi'nde kaybedildikten sonra minaresi temeline kadar yıktırıldı. Maddenin yazıldığı dönemde bakımsız ve kurşunları sökülmüş olan cami izcilerin lokali olarak kullanılıyordu.
Harimin iki yanında ikişer olmak üzere dört tabhane odası bulunur; bu odalarla harim arasında birer dar dehliz holü uzanır. Ocaklı olan odaların her biri kubbeyle örtülüdür. Vakfiyede yapı, bir şeyhin yönetiminde gelip geçen konukları ağırlayan bir kurum olarak tanımlanır. Önceleri çevresi açık olan caminin etrafı, maddenin yazıldığı yıllardan kısa süre önce modern yapılarla kapatılmıştır.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “ALACA İMARET CAMİİ” (Semavi Eyice)
Atıf: Padişahlar Atlası, “Alaca İmaret Camii · Osmanlı Eserleri”, https://padisahlaratlasi.com/eserler/alaca-imaret-camii/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları