TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Osmanlı Eserleri

Ekmekçizade Ahmed Paşa Köprüsü

Eser · Köprü, Edirne, 1607–1608

Tür
Köprü
Yer
Edirne, Türkiye
Yapım
1607–1608
Ekmekçizade Ahmed Paşa Köprüsü
Ekmekçizade Ahmed Paşa Köprüsü · Görsel: Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0, MEH Bergmann)
Haritayı 1607 yılında aç

Tunca üzerinde taş köprü

Edirne'de Tunca Nehri üzerindeki bu taş köprüyü başdefterdar Ekmekçizade Ahmed Paşa (ö. 1618) yaptırmıştır; yerinde daha önce ahşap bir köprü bulunduğu söylenir. Kitabe köşkündeki, Edirneli şair Kami'nin yazdığı tarih manzumesine göre köprü 1607–08'de yapılmıştır; bazı yazarlar ise yapımın 1615'te tamamlandığını bildirir. Şehrin köprülerinin sonuncusu olduğu için önce Yeni Köprü, sonra Eski Köprü diye anılmıştır. Hassa başmimarı Sedefkar Mehmed Ağa'nın eseri olduğu iddiası yalnız bir tahmindir.

Düzgün kesme taştan yapılan köprü 136,30 metre uzunluğunda ve 6,90 metre genişliğindedir; en büyüğü 15 metre açıklıklı, yarım yuvarlak on gözü vardır. Ortadaki bir çıkıntı üzerinde, mermer kitabeyi taşıyan gösterişli bir kitabe köşkü yükselir. Taşkınlar yüzünden yer yer yıkılan köprü 1960'lı yıllarda onarılmış; çöken kısımlar kemersiz, düz bir beton tabliyeyle tamamlanmış, köşk de yeniden yapılmıştır.

Tarih manzumeleri

Şair Kami'nin beş beyitlik manzumesi, Ahmed Paşa'nın on sekiz yıl defterdarlık yaptığını ve bu eşsiz köprüyü Allah rızası için kurduğunu söyler; geçenlerden yalnız bir dua istendiğini ekler. Manzumenin sonunda köprünün 1016'da (1607–08) yapıldığı, kitabenin ise 1116'da (1704) yazıldığı kaydedilir. Bitiş tarihi olarak verilen 1615 için Oral Onur, Kadı Mehmed Şerif'e ait bir tarih beyti aktarır; ancak bu metnin aslı görülmemiştir.

I. Dünya Savaşı'ndan az önce köprünün tabliyesinin genişletilmesi tasarlanmış, Rifat Osman Bey'in bildirdiğine göre bu plan Mimar Kemaleddin Bey'in şiddetli tepkisiyle karşılaşmıştır.

Ayaklar ve kitabe köşkü

Köprü ayaklarının sel yarıcı mahmuzları akıntının geldiği tarafta çokgen, aktığı tarafta sivridir. Yalnız ortadaki gözlerin yanında, mahmuzların üstünde ya da yanında sivri kemerli taşma gözleri açılmıştır. Ortadaki köşk tabliyeye sivri ve yüksek kemerli bir eyvan biçiminde açılır, iki yanında daha alçak birer sivri kemerli açıklık vardır. Köşkün akıntı tarafındaki duvarı taş payelerle ayrılmış mazgal biçiminde açıklıklardan oluşur; mermer kitabe bu açıklıkların üstündedir.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “EKMEKÇİZÂDE AHMED PAŞA KÖPRÜSÜ” (Semavi Eyice)

İlgili padişahlar

Atıf: Padişahlar Atlası, “Ekmekçizade Ahmed Paşa Köprüsü · Osmanlı Eserleri”, https://padisahlaratlasi.com/eserler/ekmekcizade-ahmed-pasa-koprusu/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları