TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Osmanlı Eserleri

Aziziye Camii (Konya)

Eser · Cami, Konya, 1872

Tür
Cami
Yer
Konya, Türkiye
Yapım
1872
Aziziye Camii (Konya)
Aziziye Camii (Konya) · Görsel: Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0, Nedim Ardoğa / Nedim Ardoğa at en.wikipedia)
Haritayı 1872 yılında aç

Yanan caminin yerinde

Konya çarşısında, Bezirganlar Hanı arsası diye bilinen yerde önceleri IV. Mehmed'in damadı Musahib Mustafa Paşa'nın yaptırdığı, altında dükkanlar bulunduğu için Yüksek Cami denilen bir mabet vardı. Bu cami 1867–68'de yanınca vakıf gelirleriyle ve Sultan Abdülaziz ile annesi Pertevniyal Valide Sultan'ın büyük maddi yardımlarıyla 1872'de yeni bir caminin yapımına başlandı; kagir bina birkaç yılda tamamlandı.

Tamamen kesme taştan yüksek bir yapı olan caminin harimine merdivenle çıkılır; avlusu yoktur, şadırvanlar minare kürsülerine bitişiktir. Altı sütunlu, üç kubbeli son cemaat yerinin ardındaki kare harimi büyük bir kubbe örter. Yan duvarlarda beşer giriş bulunması Türk mimarisinde pek rastlanmayan bir özelliktir. Köşelerdeki dört büyük ağırlık kulesi, yivli gövdeli çifte minare ve bölgede göktaş denilen mavimtırak taştan işlenmiş minber ile mihrap dikkat çeker. Cami, XIX. yüzyılda birkaç Avrupa sanat akımının karıştırılmasıyla ortaya çıkmış, belirli bir üslubu olmayan ve cami mimarisinde yenilikler deneyen değişik bir eserdir.

Dış görünüm ve süsleme

Eski Yüksek Cami'nin banisi Musahib Mustafa Paşa (ö. 1685), IV. Mehmed'in kızı Hatice Sultan'ın eşiydi. Aziziye Camii'nin kubbe kasnağını sivri külahlı ağırlık kulecikleri çevreler; köşelerde yükselen dört büyük ağırlık kulesinin her biri başlı başına bir mimariye sahiptir ve yapıya alışılmadık bir görünüm verir. Çifte minare, gövdesi dışında oranları ve şerefe biçimleriyle de Türk minarelerinden ayrılır. Her cephede yuvarlak kemerli büyük pencereler bulunur. Mihrabın ve kapıların üstünde çok güzel yazılar yer alır.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “AZİZİYE CAMİİ” (Semavi Eyice)

İlgili padişahlar

Atıf: Padişahlar Atlası, “Aziziye Camii (Konya) · Osmanlı Eserleri”, https://padisahlaratlasi.com/eserler/aziziye-camii-konya/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları