TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Osmanlı Eserleri

Hamza Bey Camii (Rodos)

Eser · Cami, Rodos, XVI–XVII. yüzyıl

Tür
Cami
Yer
Rodos, Yunanistan
Hamza Bey Camii (Rodos)
Hamza Bey Camii (Rodos) · Görsel: Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0, Notafly)

Kale içinde küçük bir cami

Rodos şehrinde, kalenin içinde bulunan caminin üzerinde kitabe olmadığından yapım tarihi ve kurucusu bilinmiyor. Zeki Çelikkol çok eski olmadığı yönünde bir rivayet aktarsa da mimarisi bunu doğrulamaz; yapı XVI-XVII. yüzyılların mimari ve teknik özelliklerini taşır. Minarenin pabuç kısmındaki yayvan baklavaların genellikle XVI. yüzyılın ilk yarısına kadar yapılması da tarihlendirmeye yardımcı olur.

Klasik kare planlı harimi, yaklaşık 7 metre çaplı bir kubbe örter; kubbe sekizgen, sağır bir kasnağa oturur ve baskısı duvarlar içindeki dört sivri kemerle taşınır. Harimle kubbenin üstü alaturka kiremitle kaplıdır. Caminin ahşap bir minberi ve mukarnaslı bir mihrabı vardır. Bugünkü son cemaat yeri saç kaplı basit bir sundurmadır; ancak minare tarafındaki kesme taş yan duvar, daha önce mimari karakteri olan bir son cemaat yeri bulunduğunu gösterir. Artık cemaati olmayan cami kaderine terk edilmiş durumdadır.

Pencereler ve kubbe geçişi

Harimi yan cephelerde altta ikişer, üstte birer olmak üzere üçer pencere, giriş cephesinde iki, kıble cephesinde ise üstte tek bir pencere aydınlatır. Caminin İtalyan yönetimi yıllarında rölövesini çizen H. Balducci, kesitinde göstermese de kare mekandan kubbeye geçişi sağlayan kemerlerin altta üçgenler, üstte arı petekleri ve stalaktitlerle süslendiğini yazmıştır.

Balducci'nin rölövesi, ince direklere dayanan saç kaplı özensiz sundurmanın İtalyan döneminde de bulunduğunu gösterir. Girişi dışarıdan olan minarenin gövdesi ve şerefesi geç bir döneme işaret eder; yalnız çokgen kürsüden yuvarlak gövdeye geçişi sağlayan pabuç kısmı daha eskidir.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “HAMZA BEY CAMİİ” (Semavi Eyice)

Atıf: Padişahlar Atlası, “Hamza Bey Camii (Rodos) · Osmanlı Eserleri”, https://padisahlaratlasi.com/eserler/hamza-bey-camii-rodos/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları