TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
Sefer · 1715
Karlofça'da (1699) kaybedilen yerleri geri almak isteyen Sadrazam Damad (Şehid) Ali Paşa'nın ilk hedefi Mora oldu. TDV'ye göre Venediklilerin Osmanlı ticaret gemilerini taciz etmesi ve Karadağlıları kışkırtması üzerine III. Ahmed, sadrazamı Mora'nın alınmasıyla görevlendirdi (8 Aralık 1714). Ali Paşa karadan, Kaptanıderyâ Canım Hoca Mehmed Paşa otuz kalyon ve kırk kadırgalık donanmayla denizden sefere çıktı. Kara ordusu Mora Kasteli'ni, donanma İstendil ve Egine adalarını aldı; Gördüs (Korint), Anabolu, Argos, İnebahtı ve Preveze'nin zaptıyla Kuzey Mora'nın fethi tamamlandı. Güneyde yalnız Modon'da direnişle karşılaşıldı; kısa sürede bütün yarımada, Benefşe, Çuka ve Ayamavra adaları, Girit'te Venedik elindeki Suda, İspinalonga ve Granbosa kaleleri de alındı. Katolik Venedik'in baskılarından bıkan Moralı Rumlar Osmanlı dönüşünden memnun oldu. “Mora fâtihi” diye anılan Ali Paşa 11 Kasım 1715'te Edirne'ye döndü.
| Tarih | 1715 |
|---|---|
| Yer | Mora (Peloponez) |
| Sonuç | Mora yarımadası ve çevresindeki adalar Venedik'ten geri alındı; Mora eyaleti yeniden kuruldu |
| Taraflar | Osmanlı Devleti | Venedik Cumhuriyeti |
|---|---|---|
| Komutanlar | Damad Ali Paşa Canım Hoca Mehmed Paşa |
III. Ahmed (1703–1730) döneminde gerçekleşti. III. Ahmed
Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:
Atlasın hesabına göre 1715 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.783.000 km² idi; III. Ahmed saltanatının başında 4.704.000 km², sonunda 4.882.000 km² ölçülür.
III. Ahmed (1703–1730) döneminde atlasa göre 3 bölge kazanıldı, 3 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Azak–Kuban (1711), Mora (Peloponez) (1715), Azerbaycan–Şirvan–Revan (1724).
Kaybedilen bölgeler: Banat (Temeşvar) (1716), Belgrad–Böğürdelen (1717), Semendire–Şumadiya (1717).
Lâle Devri'nin padişahı: matbaa, itfaiye, elçilik raporları ve Batı'yı tanıma çabası onun dönemindedir. Mora ve Azak geri alındı ama Pasarofça ile Banat ve Belgrad verildi; ayaklanmayla son buldu.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “ŞEHİD ALİ PAŞA”; metin atlas için yazılmıştır.
Atıf: Padişahlar Atlası, “Mora'nın geri alınışı (1715): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/mora-nin-geri-alinisi-1715/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler