TR EN DE FR ARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar

Belgrad'ın kaybı (1717)

Kuşatma · 1717

Petervaradin'de Sadrazam Ali Paşa'nın şehit düşmesinden sonra Belgrad muhafızı Arnavut Halil Paşa sadrazam oldu (22 Ağustos 1716). TDV'ye göre Halil Paşa, Tımışvar'ın düşmesinden (Ekim 1716) sonra askerin dağılmasını önlemek için bu haberi gizleyip orduyla Edirne'ye döndü; uzun hazırlıklardan sonra 12 Haziran 1717'de yeniden sefere çıktı. Avusturyalıların kuşattığı Belgrad önlerinde yapılan savaşta devlet ileri gelenleri arasındaki anlaşmazlık yüzünden Osmanlı ordusu yenildi ve Niş tarafına çekildi; hemen ardından Belgrad Kalesi Avusturyalılara teslim oldu (18 Ağustos 1717). Yenilginin sorumluluğu Halil Paşa'ya yüklendi ve sadrazam 26 Ağustos'ta azledildi. Belgrad 1718 Pasarofça Antlaşması ile Avusturya'ya bırakıldı.

Olay hakkında

Tarih	18 Ağustos 1717
Yer	Belgrad
Sonuç	Kurtarma ordusu yenildi; Belgrad Avusturyalılara teslim oldu

Taraflar	Osmanlı Devleti	Habsburg Monarşisi
Komutanlar	Arnavut Halil Paşa	Prens Eugène

Atlas'ta bu olay

III. Ahmed (1703–1730) döneminde gerçekleşti. III. Ahmed

Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:

− Belgrad–Böğürdelen (kayıp, 1717)
− Semendire–Şumadiya (kayıp, 1717)

Haritada III. Ahmed dönemini aç

Dönem bağlamı

Atlasın hesabına göre 1717 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.732.000 km² idi; III. Ahmed saltanatının başında 4.704.000 km², sonunda 4.882.000 km² ölçülür.

III. Ahmed (1703–1730) döneminde atlasa göre 3 bölge kazanıldı, 3 bölge kaybedildi.

Kazanılan bölgeler: Azak–Kuban (1711), Mora (Peloponez) (1715), Azerbaycan–Şirvan–Revan (1724).

Kaybedilen bölgeler: Banat (Temeşvar) (1716), Belgrad–Böğürdelen (1717), Semendire–Şumadiya (1717).

III. Ahmed hakkında kısaca

Lâle Devri'nin padişahı: matbaa, itfaiye, elçilik raporları ve Batı'yı tanıma çabası onun dönemindedir. Mora ve Azak geri alındı ama Pasarofça ile Banat ve Belgrad verildi; ayaklanmayla son buldu.

III. Ahmed döneminin diğer savaş ve antlaşmaları

Prut Savaşı (1711)
Edirne Antlaşması (1713) (1713)
Mora'nın geri alınışı (1715) (1715)
Petervaradin (Varadin) Savaşı (1716) (1716)
Korfu kuşatması (1716) (1716)
Matapan Deniz Muharebesi (1717)
Pasarofça Antlaşması (1718)
İran seferleri (1723–1726) (1723)
Hemedan Antlaşması (1727)
Patrona Halil İsyanı (1730)

Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “HALİL PAŞA, Arnavut”; metin atlas için yazılmıştır.

Atıf: Padişahlar Atlası, “Belgrad'ın kaybı (1717): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/belgrad-in-kaybi-1717/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler

Bu sayfadaki terimler: Sadrazam