TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
Savaş · 1789
Rusya ve Avusturya ile iki cephede süren 1787–1792 savaşında III. Selim'in tahta çıkışından sonra Osmanlı ordusu Boğdan ve Eflak'ta ağır yenilgiler aldı. TDV'nin Koca Yûsuf Paşa maddesine göre 1 Ağustos 1789'da Fokşan'da, 22 Eylül'de Rımnik nehrini geçerken ve ardından Boza suyu kıyısında uğranılan ağır bozgunu kalelerin teslimi izledi; durum sadrazam değişiklikleriyle düzeltilemeyecek bir vahamete ulaştı. TDV'nin Cezayirli Gazi Hasan Paşa maddesine göre Fokşan ve Boza bozgunları üzerine Serdâr-ı ekrem Kethüdâ (Cenaze) Hasan Paşa azledildi ve 3 Aralık 1789'da Cezayirli Gazi Hasan Paşa sadrazam ve serdâr-ı ekrem oldu.
| Tarih | 1 Ağustos ve 22 Eylül 1789 |
|---|---|
| Yer | Fokşan ve Rımnik–Boza suları, Eflak–Boğdan sınırı |
| Sonuç | Osmanlı ordusu iki ağır bozguna uğradı; serdar azledildi |
| Taraflar | Osmanlı Devleti | Rusya İmparatorluğu Habsburg Monarşisi |
|---|---|---|
| Komutanlar | Cenaze Hasan Paşa |
III. Selim (1789–1807) döneminde gerçekleşti. III. Selim
Haritada III. Selim dönemini açAtlasın hesabına göre 1789 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.596.000 km² idi; III. Selim saltanatının başında 4.596.000 km², sonunda 4.551.000 km² ölçülür.
III. Selim (1789–1807) döneminde atlasa göre 0 bölge kazanıldı, 1 bölge kaybedildi.
Kaybedilen bölgeler: Bucak–Besarabya (1806).
Köklü bir yenileşme programı başlattı: yeni ordu, daimî elçilikler, mühendislik okulları. Programı yeniçeri ayaklanmasıyla devrildi ve kendisi öldürüldü; ama Nizâm-ı Cedîd, II. Mahmud'un reformlarının taslağı oldu.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “YÛSUF PAŞA, Koca”; metin atlas için yazılmıştır.
Atıf: Padişahlar Atlası, “Fokşan ve Boza (Rımnik) bozgunları (1789): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/foksan-ve-boza-rimnik-bozgunlari-1789/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler
Bu sayfadaki terimler: Sadrazam