TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar

Kılburun hücumu ve Özi'nin kaybı (1787–1788)

Kuşatma · 1787

Kırım'ı geri almak amacıyla Rusya'ya 1787'de açılan savaş, TDV'nin Abdülhamid I maddesine göre Özi muhafızının Kılburun Kalesi'ni Ruslardan geri almak için yaptığı hücumla başladı. Ruslar bu hücumu püskürttü ve Özi Kalesi'ni kuşattı. Kaptanıderyâ Cezayirli Gazi Hasan Paşa kaleye yardım için Karadeniz'e açıldıysa da sığ kıyılar yüzünden yardımı ulaştıramadı, gönderdiği ince donanma da yenildi; Yılan Adası'nda (Ağustos 1788) Rus donanmasını yenmesi de Özi'nin düşmesini önleyemedi. TDV'nin Koca Yûsuf Paşa maddesine göre Özi 17 Aralık 1788'de Rusların eline geçti ve ahaliden 10.000'den fazla kişi öldürüldü. Kalenin düştüğünü bildiren yazıyı okurken felç geçiren I. Abdülhamid kısa süre sonra öldü (7 Nisan 1789).

Olay hakkında

Tarih	1787 – 17 Aralık 1788
Yer	Kılburun ve Özi (Ochakiv), Dinyeper ağzı
Sonuç	Kılburun hücumu püskürtüldü; Özi kuşatmayla Ruslara geçti

Taraflar	Osmanlı Devleti	Rusya İmparatorluğu
Komutanlar	Cezayirli Gazi Hasan Paşa

Atlas'ta bu olay

I. Abdülhamid (1774–1789) döneminde gerçekleşti. I. Abdülhamid

Haritada I. Abdülhamid dönemini aç

Dönem bağlamı

Atlasın hesabına göre 1787 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.612.000 km² idi; I. Abdülhamid saltanatının başında 4.612.000 km², sonunda 4.596.000 km² ölçülür.

I. Abdülhamid (1774–1789) döneminde atlasa göre 0 bölge kazanıldı, 1 bölge kaybedildi.

Kaybedilen bölgeler: Özi (Yedisan) (1788).

I. Abdülhamid hakkında kısaca

Küçük Kaynarca'nın ve Kırım'ın kaybının padişahı. Müslüman bir halkın ilk kez bir Hristiyan devlete bırakılması hilafet iddiası için ağır bir darbe oldu; deniz mühendisliği okulu ise kalıcı mirasıdır.

I. Abdülhamid döneminin diğer savaş ve antlaşmaları

• Küçük Kaynarca Antlaşması (1774)
• Aynalıkavak Antlaşması (1779)
• Rus İmparatorluğu'nun Kırım'ı ilhakı (1783)
• Özi Deniz Muharebesi (1787)
• Yılan Adası Deniz Muharebesi (1788)

Yakın yıllarda (1789–1792) diğer padişahlar döneminde

• Fokşan ve Boza (Rımnik) bozgunları (1789) (1789)
• Tendra (1790)
• Kaliakra (1791)
• Ziştovi Antlaşması (1791)
• Yaş Antlaşması (1792)

Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “YÛSUF PAŞA, Koca”; metin atlas için yazılmıştır.

Atıf: Padişahlar Atlası, “Kılburun hücumu ve Özi'nin kaybı (1787–1788): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/kilburun-hucumu-ve-ozi-nin-kaybi-1787-1788/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler