TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Osmanlı Eserleri

Alpullu Köprüsü

Eser · Köprü, Alpullu, XVI. yüzyıl

Tür
Köprü
Yer
Türkiye

Mimar Sinan eseri

Alpullu Köprüsü
Alpullu Köprüsü · Görsel: Wikimedia Commons (CC BY 4.0, Machiel Kiel)

Ergene üzerinde bir anıt köprü

Trakya'da Alpullu-Hayrabolu yolunda, Ergene Nehri üzerinde kurulmuş taş köprüdür. Üzerinde yaptıranı bildiren bir kitabe yoktur; ancak Mimar Sinan'ın eserlerini sayan Tezkiretü'l-bünyan ve benzeri tezkirelerde Sinanlı'da Mehmed Paşa Köprüsü olarak kaydedildiği için banisinin Sadrazam Sokullu Mehmed Paşa olduğu tahmin edilir. Tekirdağ iskelesini İstanbul-Edirne ana yoluna bağlayan yol üzerindeki köprü, Sokullu'nun 1564–1579 yılları arasındaki sadareti sırasında yapılmış olmalıdır.

Özenle işlenmiş kesme taştan yapılan köprü 123,80 m uzunluğunda ve beş gözlüdür; ortadaki büyük gözün açıklığı 20,05 m'dir. Ayaklardaki sel yaranların içine açılmış dar ve küçük gözler, Sinan'ın Ergene'nin akıntısını gözeterek uyguladığı bir teknik buluş olarak değerlendirilir. Orta kemer üstündeki beş taş konsol, burada eskiden bir kitabe köşkü bulunmuş olabileceğini düşündürür. Kilit taşlarındaki rozetler dışında süslemesi yoktur. 400 yılı aşkın süredir kullanılan köprü, oranları ve teknik özellikleriyle sanat tarihine “anıt köprü” olarak geçmiştir.

Yolun önemi

Köprü Alpullu İstasyonu'nun yanındadır. E. Egli, köprünün ikinci derecede bir yol üzerine yapılmasını bazı çevrelerin Sokullu'ya duyduğu kıskançlığa bağlamıştır; C. Çulpan ise bu görüşü çürüterek yolun Marmara kıyısındaki önemli iskele Tekirdağ'ı İstanbul-Lüleburgaz-Edirne'den batıya uzanan ana menzil yoluna bağladığını göstermiştir.

Ölçüler ve bugünkü çevre

Ortadaki 20,05 m'lik gözün iki yanındaki gözlerin açıklıkları 13,15 ve 11,99 m, en dıştaki küçük gözlerinki 6,75 ve 4,70 m'dir. İki yanda 1,10 m yüksekliğinde taş korkuluklar uzanır; başlardaki 1,89 m yüksekliğindeki babalar yeni taştan yontulmuştur. Yakın tarihte köprünün hemen başına yerleştirilen bazı yapı ve tesisler, bu değerli eserin çevresini bozmaktadır.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “ALPULLU KÖPRÜSÜ” (Semavi Eyice)

Atıf: Padişahlar Atlası, “Alpullu Köprüsü · Osmanlı Eserleri”, https://padisahlaratlasi.com/eserler/alpullu-koprusu/ (son güncelleme 21 Kasım 2026). Düzeltmeler · Görsel kaynakları