TRENDEPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
İsyan · 1519
Safevî yanlısı Celâl oğlu Şah Velî, mehdîlik iddiasıyla 1519 baharında Tokat yöresinde ayaklandı. Bu sırada İstanbul'da yeni bir sefere hazırlanan I. Selim'in önünde Anadolu'daki bu karışıklık da vardı; toplanan mecliste İran'a karşı yürümek öncelikli sayıldı. İsyan şiddetle bastırıldı. Bundan sonra hangi amaçla çıkarsa çıksın Anadolu'daki isyanlar ve âsiler halk arasında onun adına nispetle “Celâlî” diye anıldı.
| Tarih | 1519 baharı |
|---|---|
| Yer | Tokat yöresi (Orta Anadolu) |
| Sonuç | Şiddetle bastırıldı; bundan sonra Anadolu'daki isyanlar halk arasında “Celâlî” diye anıldı |
| Taraflar | Osmanlı Devleti (I. Selim) | Şah Velî'nin taraftarları |
|---|---|---|
| Komutanlar | I. Selim | Celâl oğlu Şah Velî |
I. Selim (1512–1520) döneminde gerçekleşti. I. Selim
Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:
Atlasın hesabına göre 1519 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 3.034.000 km² idi; I. Selim saltanatının başında 1.207.000 km², sonunda 3.034.000 km² ölçülür.
I. Selim (1512–1520) döneminde atlasa göre 12 bölge kazanıldı, 0 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Erzurum–Bayburt–Erzincan (1514), Diyarbekir–Van–Urfa (1515), Çukurova–Maraş (Ramazan–Dulkadir) (1515), Suriye–Lübnan (Haleb–Şam) (1516), Antep–Kilis (1516), Hatay (İskenderun sancağı) (1516), Filistin–Ürdün (Kudüs) (1516), Malatya (1516), ve 4 bölge daha.
Sekiz yılda devletin yönünü Doğu'ya çevirdi. Mekke ve Medine'nin himayesiyle Osmanlı, Sünnî İslâm dünyasının merkezi oldu ve bir Türk-Balkan devletinden evrensel bir İslâm imparatorluğuna dönüştü.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Selim I”; metin atlas için yazılmıştır.