TR EN DE FR ARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar

Çehrin seferleri (1677–1678)

Sefer · 1677

Osmanlılar 1668'de Kazak hatmanı Doroşenko'yu Dinyeper'in iki yakasındaki Kazak topraklarının hatmanlığına getirerek merkezi Çehrin olan tampon bir beylik kurmuştu. TDV'nin Çehrin Seferi maddesine göre Doroşenko Rus desteğiyle Osmanlılara karşı dönüp Çehrin'i Ruslara teslim edince, 1677'de Özü Beylerbeyi Şeytan İbrâhim Paşa ile Kırım Hanı Selim Giray 40.000 kişiyle üç hafta kadar kaleyi kuşattı; ancak 6000 kadar Rus, Kazak ve Alman askerinin savunduğu sarp kale alınamadı. 11 Nisan 1678'de Rusya'ya savaş ilan edildi ve Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa serdâr-ı ekrem oldu. 21 Temmuz 1678'de başlayan kuşatmada Rus Generali Romodanovski kaleye yardıma geldi; iki lağımın patlatılması ve genel bir hücumla Çehrin kuşatmanın 33. günü alındı (21 Ağustos 1678). Korunması zor olduğu için kale yıktırıldı. Bu ilk Osmanlı-Rus savaşı 1681 Bahçesaray Antlaşması ile sona erdi.

Olay hakkında

Tarih	1677 – 21 Ağustos 1678
Yer	Çehrin (Chyhyryn), Ukrayna
Sonuç	1677 kuşatması başarısız oldu; 1678'de kale alınıp yıkıldı

Taraflar	Osmanlı Devleti	Rus Çarlığı
Komutanlar	Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Şeytan İbrâhim Paşa	Grigori Romodanovski

Atlas'ta bu olay

IV. Mehmed (1648–1687) döneminde gerçekleşti. IV. Mehmed

Haritada IV. Mehmed dönemini aç

Dönem bağlamı

Atlasın hesabına göre 1677 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 5.060.000 km² idi; IV. Mehmed saltanatının başında 5.106.000 km², sonunda 4.835.000 km² ölçülür.

IV. Mehmed (1648–1687) döneminde atlasa göre 3 bölge kazanıldı, 7 bölge kaybedildi.

Kazanılan bölgeler: Uyvar (1663), Girit (1669), Podolya (Kamaniçe) (1672).

Kaybedilen bölgeler: Lahsa (Doğu Arabistan–Katar) (1672), Uyvar (1685), Budin (Orta Macaristan) (1686), Erdel ve Partium (1687), Doğu Slavonya ve Sirem (Ösek–Vukovar) (1687), Batı Slavonya (Virovitika–Çazma) (1687), Mora (Peloponez) (1687).

IV. Mehmed hakkında kısaca

Devletin son büyük genişlemesi de, en ağır dönüşü de onun saltanatındadır. Köprülüler döneminde toparlanan devlet, II. Viyana Kuşatması'ndan sonra dört yılda Macaristan ve Erdel'i kaybetti.

IV. Mehmed döneminin diğer savaş ve antlaşmaları

Çanakkale Deniz Muharebesi (1656) (1656)
Çınar Vakası (1656)
Abaza Hasan Paşa İsyanı (1658)
Uyvar'ın fethi (1663) (1663)
Vasvar Antlaşması (1664)
Saint Gotthard (Mogersdorf) Savaşı (1664) (1664)
Kandiye Kuşatması (1669)
Kamaniçe Kuşatması (1672) (1672)
Bucaş Antlaşması (1672)
Hotin Savaşı (1673) (1673)
Bahçesaray Antlaşması (1681)
II. Viyana Kuşatması (1683)
Mora'nın Venedik işgali (1684–1686) (1685)
Budin Kuşatması (1686) (1686)
1687 Ordu İsyanı (1687)

Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “ÇEHRİN SEFERİ”; metin atlas için yazılmıştır.

Atıf: Padişahlar Atlası, “Çehrin seferleri (1677–1678): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/cehrin-seferleri-1677-1678/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler

Bu sayfadaki terimler: Sadrazam · Beylik · Beylerbeyi