TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
İsyan · 1859
Tanzimat uygulamalarının doğurduğu hoşnutsuzluk, Kırım Savaşı'ndan sonra sarsılan maliye ve üst tabakadaki alafranga lüks yaşama tepki, TDV'nin Kuleli Vakası maddesine göre teşebbüsün ana sebepleriydi. 1859 başlarında Abdülmecid'in padişahlığına son vermeyi amaçlayan gizli bir cemiyet kuruldu; reisi Bayezid Medresesi müderrisi Süleymaniyeli Şeyh Ahmed Efendi, başkan vekili Ferik Hüseyin Dâim Paşa, en faal üyesi Tophane kâtiplerinden Ârif Bey'di. Cemiyete Câferdem Paşa ve Binbaşı Râsim Bey gibi kumandanlar da alındı. Ancak Mirlivâ Hasan Paşa durumu Serasker Rıza Paşa'ya bildirdi ve cemiyet 14 Eylül 1859'da Kılıç Ali Paşa Camii'nde toplantı halindeyken bir baskınla yakalandı. Sanıklar Çengelköy'deki Kuleli Kışlası'nda sorgulandığı için olay bu adla anıldı. Sadrazam Âlî Paşa başkanlığındaki özel mahkeme beş kişiyi idama mahkûm etti; Abdülmecid idam cezalarını müebbet kalebendliğe çevirdi.
| Tarih | 14 Eylül 1859 (yakalanma) |
|---|---|
| Yer | İstanbul (Kılıç Ali Paşa Camii, Kuleli Kışlası) |
| Sonuç | Darbe girişimi ortaya çıkarıldı; idam cezaları müebbet kalebendliğe çevrildi |
| Taraflar | Osmanlı Devleti | Gizli cemiyet |
|---|---|---|
| Komutanlar | Serasker Rıza Paşa Mirlivâ Hasan Paşa | Şeyh Ahmed Efendi Hüseyin Dâim Paşa |
I. Abdülmecid (1839–1861) döneminde gerçekleşti. I. Abdülmecid
Haritada I. Abdülmecid dönemini açAtlasın hesabına göre 1859 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 3.803.000 km² idi; I. Abdülmecid saltanatının başında 3.803.000 km², sonunda 3.803.000 km² ölçülür.
I. Abdülmecid (1839–1861) döneminde atlasa göre 0 bölge kazanıldı, 0 bölge kaybedildi.
Tanzimat'ın padişahı: hukuk önünde eşitlik, modern kanunlar, telgraf, demiryolu ve üniversite kararı onun dönemindedir. Kırım Harbi kazanıldı, toprak kaybedilmedi; ama ilk dış borç da aynı dönemde alındı ve mali bağımlılık başladı.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “KULELİ VAK‘ASI”; metin atlas için yazılmıştır.
Atıf: Padişahlar Atlası, “Kuleli Vakası (1859): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/kuleli-vakasi-1859/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler