TRENDEPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
İsyan · 1866
1864'te Yedi Ada'nın kendisine verilmesiyle canlanan büyük Yunanistan hayalleri, Girit'i Osmanlı'dan koparma çabalarını güçlendirdi. Vergilerin hafifletilmesini, okulların düzeltilmesini ve başka reformları isteyen Girit Rumları 1866'da geniş bir ayaklanma başlattı; geçici bir hükümet kurarak adanın Yunanistan'a ilhakını ilan ettiler (2 Eylül 1866). Rusya ve Fransa adanın Yunanistan'a bırakılmasını istediyse de Osmanlı Devleti isyanı bastırdı. Yunan gönüllüleri ve korsan gemileri yüzünden savaş çıkmak üzereyken büyük devletler 1869 başında Paris'te toplanıp Yunanistan'a sert bir ihtar gönderdi; Yunanistan geri adım attı. Girit yeni bir nizamnameyle beş sancağa ayrıldı.
| Tarih | 1866 – 1869 |
|---|---|
| Yer | Girit |
| Sonuç | Adanın Yunanistan'a ilhakı ilan edildi (2 Eylül 1866) ama isyan bastırıldı; Paris Konferansı'nın (1869) ihtarıyla Yunanistan desteğini çekti, ada için yeni bir nizamname çıkarıldı |
| Taraflar | Osmanlı Devleti (Abdülaziz) | Girit Rum isyancıları Yunanistan (destekçi) |
|---|
Abdülaziz (1861–1876) döneminde gerçekleşti. Abdülaziz
Haritada Abdülaziz dönemini açAtlasın hesabına göre 1866 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 3.803.000 km² idi; Abdülaziz saltanatının başında 3.803.000 km², sonunda 4.123.000 km² ölçülür.
Abdülaziz (1861–1876) döneminde atlasa göre 2 bölge kazanıldı, 0 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Lahsa (Doğu Arabistan–Katar) (1871), Yemen–Asir (1872).
Donanmayı ve demiryolunu büyüttü, modern yargı ve eğitim kurumları kurdu; Lahsa ve Yemen'i geri bağladı. Ama bu yatırımlar borçla yapıldı, 1875'te devlet borçlarını ödeyemediğini ilan etti ve bir yıl sonra darbeyle indirildi.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Girit”; metin atlas için yazılmıştır.