TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar

Belgrad'ın kaybı ve geri alınışı (1688–1690)

Kuşatma · 1690

II. Viyana bozgunundan sonra Avusturya saldırısına uğrayan Belgrad 1688'de elden çıktı ve Avusturya kuvvetleri Rumeli'de Üsküp'e kadar ilerledi. TDV'ye göre 1689'da sadrazam olan Köprülüzâde Fâzıl Mustafa Paşa orduyu yeniden düzenledi, Rumeli yörüklerini “evlâd-ı fâtihân” adıyla silahlı bir kuvvete dönüştürdü ve yolları, köprüleri onarttı. II. Süleyman'ın cepheye uğurladığı (13 Temmuz 1690) sadrazam önce Şehirköy (Pirot), Mûsâpaşa Palankası, Pasarofça ve Güvercinlik'i aldı; Tuna'daki ince donanmanın kumandanı Mezemorta Hüseyin Paşa'nın gayretleriyle Vidin ve Niş de geri alındı. Asıl önemlisi Belgrad sekiz günlük bir kuşatmadan sonra geri alındı (8 Ekim 1690). Ardından Böğürdelen (Šabac) zaptedildi ve Avusturya kuvvetleri Tuna'nın öte yakasına atıldı.

Olay hakkında

Tarih	1688 (kayıp) – 8 Ekim 1690 (geri alınış)
Yer	Belgrad
Sonuç	Belgrad sekiz günlük kuşatmayla geri alındı; Avusturyalılar Tuna'nın ötesine atıldı

Taraflar	Osmanlı Devleti	Habsburg Monarşisi
Komutanlar	Köprülüzâde Fâzıl Mustafa Paşa Mezemorta Hüseyin Paşa

Atlas'ta bu olay

II. Süleyman (1687–1691) döneminde gerçekleşti. II. Süleyman

Atlasta bu yıl şu toprak değişimi kayıtlıdır:

• − Kanije (kayıp, 1690)

Haritada II. Süleyman dönemini aç

Dönem bağlamı

Atlasın hesabına göre 1690 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.824.000 km² idi; II. Süleyman saltanatının başında 4.986.000 km², sonunda 4.824.000 km² ölçülür.

II. Süleyman (1687–1691) döneminde atlasa göre 0 bölge kazanıldı, 4 bölge kaybedildi.

Kaybedilen bölgeler: Eğri (1687), Pojega (Orta Slavonya) (1688), Lika–Krbava (1689), Kanije (1690).

II. Süleyman hakkında kısaca

Kırk yıllık kafes hayatından sonra çöküşün ortasında tahta çıktı. Doğru sadrazam seçimiyle Belgrad'ı geri aldırdı; kısa saltanatı kayıpları durdurma çabasıyla geçti.

Yakın yıllarda (1685–1696) diğer padişahlar döneminde

• Mora'nın Venedik işgali (1684–1686) (1685)
• Budin Kuşatması (1686) (1686)
• 1687 Ordu İsyanı (1687)
• Salankamen Muharebesi (1691)
• İkinci Koyun Adaları Muharebesi (1695)
• Azak kuşatmaları ve Azak'ın kaybı (1695–1696) (1696)

Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “KÖPRÜLÜZÂDE FÂZIL MUSTAFA PAŞA”; metin atlas için yazılmıştır.

Atıf: Padişahlar Atlası, “Belgrad'ın kaybı ve geri alınışı (1688–1690): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/belgrad-in-kaybi-ve-geri-alinisi-1688-1690/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler

Bu sayfadaki terimler: Sadrazam