TRENDEFRARPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
Savaş · 1737
1736–1739 savaşında Rusya'nın yanında yer alan Avusturya, Haziran 1737'de üç koldan Osmanlı topraklarına saldırdı. TDV'nin Mahmud I maddesine göre Ruslar Özi'yi işgal ederken (11 Temmuz 1737) Avusturyalılar Niş, Banaluka ve İzvornik'e yüklendi, Eflak'a girip Bükreş'i aldı. TDV'nin Banaluka maddesine göre Avusturyalıların saldırısına uğrayan Banaluka, Bosna Valisi Hekimoğlu Ali Paşa tarafından 4 Ağustos 1737'de kurtarıldı. Hekimoğlu Ali Paşa Bosna'da, Sadrazam Abdullah Paşa ve İvaz Mehmed Paşa Vidin civarında Avusturyalıları geri çekilmeye zorlarken Hâfız Ahmed Paşa da Niş'e girdi. Bu mücadeleler Novili Kadı Ömer Efendi'nin Târîh-i Bosna der Zamân-ı Hekimzâde Ali Paşa adlı eserine konu oldu. Savaş 1739 Belgrad Antlaşması ile sona erdi.
| Tarih | 4 Ağustos 1737 |
|---|---|
| Yer | Banaluka (Banja Luka), Bosna |
| Sonuç | Avusturya saldırısı püskürtüldü; Banaluka kurtarıldı |
| Taraflar | Osmanlı Devleti | Habsburg Monarşisi |
|---|---|---|
| Komutanlar | Hekimoğlu Ali Paşa |
I. Mahmud (1730–1754) döneminde gerçekleşti. I. Mahmud
Haritada I. Mahmud dönemini açAtlasın hesabına göre 1737 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.732.000 km² idi; I. Mahmud saltanatının başında 4.882.000 km², sonunda 4.753.000 km² ölçülür.
I. Mahmud (1730–1754) döneminde atlasa göre 2 bölge kazanıldı, 1 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Semendire–Şumadiya (1739), Belgrad–Böğürdelen (1739).
Kaybedilen bölgeler: Azerbaycan–Şirvan–Revan (1735).
Son büyük toprak kazancı onun döneminde elde edildi. Avrupa usulü askerî eğitimi getiren ilk padişah olması, Tanzimat'a kadar sürecek yenileşme çizgisinin başlangıcıdır.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “BANALUKA”; metin atlas için yazılmıştır.
Atıf: Padişahlar Atlası, “Banaluka Savaşı (1737): Tarih, Taraflar ve Sonuç”, https://padisahlaratlasi.com/olay/banaluka-savasi-1737/ (son güncelleme 12 Kasım 2026). Düzeltmeler