Harita yüklenemedi; sayfayı yenileyin.
Harita turu · 1521–1566 · 9 durak · 4 dk okuma
Belgrad'dan Sigetvar'a: kırk altı yıllık saltanat haritada
Kaydırarak ilerle ↓
Temmuz – Ağustos 1521
Tahta çıkan Süleyman batıda iki hedefi öne aldı: Orta Avrupa'nın kilidi Belgrad ve Akdeniz'deki Rodos. İkisi de vaktiyle büyük dedesi Fâtih'in alamadığı yerlerdi. Macaristan'ın başında, henüz otoritesini kuramamış genç kral II. Lajos vardı. Yolda alınan Böğürdelen Kalesi'ni (7 Temmuz) “evvel fethettiğim kal‘adır” diyerek yeniden imar ettirdi. Belgrad kuşatmayla alındı; padişah kalenin fethinin ertesi günü, 30 Ağustos'ta şehre girdi. Bu sefer Budin yolunu açtı.
28 Temmuz – 20 Aralık 1522
Rodos, işlek Kahire-İstanbul deniz yolu üzerinde Hristiyanların ileri karakoluydu. Donanma 4 Haziran 1522'de denize açıldı; padişah ise kara yoluyla Marmaris'e indi ve 28 Temmuz'da adaya geçti. Kanlı çarpışmalar, Rodos şövalyelerinin 20 Aralık'ta teslim olmasıyla sona erdi. Süleyman şövalyelerin başı Philippe Villiers de l'Isle-Adam'ı kabul etti ve adayı terk etmelerine izin verdi. Şehre giren padişah adına hutbe okuttu ve 2 Ocak 1523'te adadan ayrıldı.
29 Ağustos 1526
Fransa Kralı I. François'nın 1525'te V. Karl'a yenilip esir düşmesi Macaristan için uygun bir ortam doğurdu. Süleyman 23 Nisan 1526'da İstanbul'dan çıktı; Petervaradin ve İlok kaleleri alındı, artık Osmanlı toprağı sayılan köylerin yakılmaması emredildi. 29 Ağustos'ta Mohaç ovasındaki savaş kısa sürdü; Kral II. Lajos hayatını kaybetti ve Macar Krallığı bir anlamda sona erdi. Padişah 11 Eylül'de Budin'e direnişsiz girdi. Ama Budin boşaltıldı; Macar soylularının seçtiği János Szapolyai, Osmanlı'ya bağlı kral olarak tanındı.
Eylül – Ekim 1529
1527'de Habsburg Ferdinand, Szapolyai'yi Budin'den çıkardı. Süleyman 10 Mayıs 1529'da yeniden yola çıktı; TDV'ye göre öncelikli amaç Budin'i kurtarmak ve Szapolyai'yi desteklemekti. Yağmurlar yüzünden çok zaman kaybedildi. Budin 8 Eylül'de teslim oldu ve Szapolyai'ye taç giydirildi. Ordu 27 Eylül'de Viyana önlerine geldi; on yedi gün süren kuşatma padişahın emriyle kaldırıldı. Şehir alınsa bile elde tutulamayacağı biliniyordu; dönüş yolunda kar ve soğuk büyük sıkıntı verdi.
1533 – 1535
Safevîler'e karşı açılan seferde Vezîriâzam İbrâhim Paşa önden gönderildi ve Tebriz'e girdi. Süleyman 11 Haziran 1534'te yola çıktı, Van Kalesi'nin alındığı haberini yolda aldı ve 28 Eylül'de Tebriz'e ulaştı. Oradan Bağdat'a giden yollar kar ve yağmurla balçığa dönmüştü; bazı arabalar yakıldı, toplar çamura gömüldü. Padişah 30 Kasım'da Bağdat'a girdi ve İmâm-ı Âzam'ın türbesini yaptırdı. Şah Tahmasb savaşa çıkmadı; seferin kalıcı kazancı Bağdat oldu, Tebriz yeniden Safevîler'e geçti.
28 Eylül 1538
İspanya, papalık, Venedik, Portekiz, Malta ve Ceneviz'in gemileri Andrea Doria'nın kumandasında büyük bir Haçlı donanmasında birleşti. Kaynaklar farklı sayılar verir; müttefiklerin yaklaşık 140 kalyon ve 168 kadırgasına karşı Barbaros Hayreddin Paşa'nın 122 kadırgası vardı. 28 Eylül'de rüzgâr kesilince kalyonlar hareketsiz kaldı; beş saat süren savaşta Barbaros müttefik hattını yardı, Doria geri çekildi. Zafer Akdeniz'de Osmanlı hâkimiyetini kesin olarak belirledi. Aynı yıl padişah Boğdan seferinde Karadeniz kıyılarını aldı; Süveyş'ten Hint sularına bir donanma gönderildi.
Ağustos – Eylül 1541
Szapolyai 1540'ta öldü; Habsburg Ferdinand bütün Macaristan'ı istedi ve Mayıs 1541'de Budin'i kuşattı. Süleyman 26 Ağustos'ta Budin önlerine geldi. Bağlı bir Macar krallığının sürmesi artık mümkün görülmedi: küçük kral János Zsigmond'a Erdel bırakıldı, Budin ise doğrudan bir Osmanlı beylerbeyiliğinin merkezi oldu. Padişah 2 Eylül'de şehre girdi ve bunun bir Osmanlı şehri olduğunu gösteren törenler yaptırdı. 1543 seferinde Estergon ve İstolni Belgrad da alınarak eyaletin çevresi genişletildi.
1551 – 1555
Kaptanıderya Sinan Paşa kumandasındaki donanma 15 Ağustos 1551'de Trablusgarp'ı aldı. Macaristan'da Budin'in emniyeti için yeni bir harekâta girişildi; Tımışvar 26 Temmuz 1552'de fethedildi. Doğuda 1554 Nahcıvan Seferi'nde büyük bir savaş olmadı ve Şah Tahmasb barış istedi. 1555 Amasya Antlaşması, Bağdat, Basra, Van ve Erzurum üzerindeki Osmanlı hâkimiyetinin Safevîler'ce tanınması anlamına geliyordu ve yaklaşık yirmi beş yıl yürürlükte kaldı. Haritada bu yıllarda eklenen başka yerler de yanıyor.
Ağustos – Eylül 1566
Hasta padişah 1 Mayıs 1566'da İstanbul'dan at üzerinde ayrıldı; hedef Sigetvar ve Eğri kaleleriydi. Kont Miklós Zrínyi'nin savunduğu Sigetvar bir ay süren kuşatmaya direndi. 5 Eylül'de lağıma konan humbara ateşlenince kalenin barut mahzeni patladı; Zrínyi son bir çıkışta yaralı olarak esir düştü. Süleyman kalenin düştüğünü göremedi: 6-7 Eylül gecesi otağında öldü. Ölümü, II. Selim Belgrad'a gelene kadar gizlendi. Kırk altı yıl süren saltanatıyla tahtta en uzun kalan padişah oldu. Aynı yıl Piyâle Paşa Sakız'ı aldı.
Metinler TDV İslâm Ansiklopedisi'nin aşağıdaki maddelerine dayanır. Sınırlar atlasın bölge verisinden çizilir ve yaklaşıktır; yöntem için Yöntem sayfasına bakın.