TRENDEPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
İsyan · 1875
XIX. yüzyılın ikinci yarısında Bosna-Hersek'te toprak düzeninden doğan köylü ayaklanmaları arttı. 1875'te Hersek'te başlayıp Bosna'ya yayılan isyan siyasî bir nitelik kazandı; isyancıları Rusya, Sırbistan ve Karadağ destekliyordu. Avusturya Başvekili Andraşi'nin hazırladığı ıslahat projesi isyanın 1876'da Bulgaristan'a sıçramasını önleyemedi. Büyük devletlerin müdahalesiyle büyüyen kriz 1877–78 Osmanlı-Rus Savaşı'na vardı; Berlin Kongresi'nde Bosna ve Hersek'in yönetimi Avusturya-Macaristan'a verildi ve işgal 20 Ekim 1878'de tamamlandı.
| Tarih | 1875 – 1878 |
|---|---|
| Yer | Hersek ve Bosna |
| Sonuç | Büyük devletlerin müdahalesine ve 1877–78 Osmanlı-Rus Savaşı'na giden sürece yol açtı; Berlin Antlaşması'yla (1878) Bosna-Hersek'in yönetimi Avusturya-Macaristan'a bırakıldı |
| Taraflar | Osmanlı Devleti (Abdülaziz) | Hersek ve Bosna isyancıları Sırbistan, Karadağ, Rusya (destekçi) |
|---|
Abdülaziz (1861–1876) döneminde gerçekleşti. Abdülaziz
Haritada Abdülaziz dönemini açAtlasın hesabına göre 1875 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 4.123.000 km² idi; Abdülaziz saltanatının başında 3.803.000 km², sonunda 4.123.000 km² ölçülür.
Abdülaziz (1861–1876) döneminde atlasa göre 2 bölge kazanıldı, 0 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Lahsa (Doğu Arabistan–Katar) (1871), Yemen–Asir (1872).
Donanmayı ve demiryolunu büyüttü, modern yargı ve eğitim kurumları kurdu; Lahsa ve Yemen'i geri bağladı. Ama bu yatırımlar borçla yapıldı, 1875'te devlet borçlarını ödeyemediğini ilan etti ve bir yıl sonra darbeyle indirildi.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Bosna-Hersek”; metin atlas için yazılmıştır.