TRENDEPadişahlar Atlası · Savaşlar ve antlaşmalar
İsyan · 1599
Sekban yazıcılığından lakabını alan Abdülhalim, sancağı teslim almaya gelen beyi öldürerek isyan bayrağını açtı. Osmanlı-Avusturya savaşlarının (1593-1606) yarattığı sıkıntıyla çoğu asker kaçaklarından oluşan 20.000 kadar sekban çevresinde toplandı; “Halim Şah” unvanıyla saltanatını ilan eden ilk Celâlî oldu. Üzerine gönderilen orduları Urfa'da oyaladı, Kayseri ovasında yendi (23 Eylül 1600). Sokulluzâde Hasan Paşa onu Elbistan yakınlarında Sepetli'de yendi (12 Ağustos 1601); yaralı olarak Canik dağlarına çekilen Karayazıcı'nın ölüm haberi 1602'de İstanbul'a ulaştı. Büyük Celâlî isyanlarının başlangıcı sayılır.
| Tarih | 1599 – 1602 |
|---|---|
| Yer | Urfa, Kayseri, Elbistan (Sepetli), Canik dağları |
| Sonuç | Sokulluzâde Hasan Paşa'ya Sepetli'de yenildi (12 Ağustos 1601) ve 1602'de öldü; isyanı kardeşi Deli Hasan sürdürdü, ona beylerbeyilik verilerek yatıştırıldı |
| Taraflar | Osmanlı Devleti (III. Mehmed) | Celâlîler (sekbanlar) |
|---|---|---|
| Komutanlar | Sinan Paşazâde Mehmed Paşa Sokulluzâde Hasan Paşa | Karayazıcı Abdülhalim Deli Hasan |
III. Mehmed (1595–1603) döneminde gerçekleşti. III. Mehmed
Haritada III. Mehmed dönemini açAtlasın hesabına göre 1599 yılında Osmanlı toprakları yaklaşık 5.562.000 km² idi; III. Mehmed saltanatının başında 5.558.000 km², sonunda 5.566.000 km² ölçülür.
III. Mehmed (1595–1603) döneminde atlasa göre 2 bölge kazanıldı, 0 bölge kaybedildi.
Kazanılan bölgeler: Eğri (1596), Kanije (1600).
Haçova'da kazanılan zafer onun döneminin tek parlak anıdır. Anadolu'da Celâlî isyanları, maliyedeki çöküş ve saray içi şiddet, saltanatını devletin iç krizinin başlangıcı yapar.
Alan değerleri, atlasın bölge verisinden hesaplanan kara alanıdır; ayrıntı için Yöntem ve kaynaklar.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Karayazıcı Abdülhalim”; metin atlas için yazılmıştır.